Evropa i del në krah Zelenskyn pas lëvizjeve të Trumpit dhe përshkallëzimit të sulmeve ruso-ukrainase

Liderët e shteteve evropiane kanë riafirmuar fuqimisht mbështetjen e tyre ndaj presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky. Ky solidarizim vjen si përgjigje ndaj vendimit të presidentit amerikan, Donald Trump, për të zbutur masat ndëshkimore mbi eksportet e naftës dizel të Rusisë, si dhe pas thirrjeve të tij të papritura për ndryshimin e kreut të shtetit në Kiev. Këto zhvillime diplomatike po zhvillohen në një ambient lufte, ku forcat ruse dhe ato ukrainase po vazhdojnë të shkëmbejnë sulme intensive me dronë, ndërsa bombardimet ruse mbi qendra të ndryshme urbane në Ukrainë kanë lënë pas viktima të reja civile. Tensioni u intensifikua pasi, më 9 tetor, pas një komunikimi telefonik me kreun e Kremlinit, Vladimir Putin, presidenti Trump bëri të publike arritjen e një dakordësie për lehtësimin e kufizimeve tregtare mbi derivatet ruse. Si pasojë, Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara lëshoi një autorizim që lejon operacione të caktuara financiare deri në datën 7 prill 2027. Menjëherë pas kësaj, më 10 tetor, presidenti amerikan deklaroi se Ukraina ka nevojë urgjente për një “udhëheqës të ri”, duke ia faturuar Zelenskyn përgjegjësinë kryesore për dështimin e arritjes së një marrëveshjeje paqeje që do t'i jepte fund agresionit rus. Krahas kësaj, Uashingtoni i kërkoi zyrtarisht Kievit që “t’i japë fund përfundimisht” operacioneve me dronë kundër objekteve të përpunimit të naftës në territorin rus. Në përgjigje të këtyre kërkesave, më 11 tetor, presidenti Zelensky u shpreh se pala ukrainase është e hapur për të ndalur goditjet ndaj rafinerive ruse, me kushtin e vetëm që Moska të ndërmarrë një hap të ngjashëm. “Ukraina do të jetë e gatshme t'i ndalojë sulmet ndaj rafinerive ruse nëse Rusia i ndal sulmet ndaj infrastrukturës sonë energjetike. Çdo hap për uljen e tensioneve duhet të jetë i ndërsjellë dhe të shoqërohet me garanci të mirëfillta”, ka deklaruar ai përmes një mesazhi të publikuar në platformën Telegram. Gjatë të njëjtës paraqitje, kreu i shtetit ukrainas bëri me dije se vetëm gjatë javës paraprake, Rusia ka hedhur në drejtim të Ukrainës afërsisht 1.450 bomba ajrore, 75 raketa, si dhe mbi 1.640 mjete ajrore pa pilot me mbushje luftarake. Në kampin evropian, lëvizja e Uashingtonit për lehtësimin e sanksioneve ndaj naftës dizel ruse është pritur me kritika të forta dhe shqetësim të thellë, pasi ekspertët vlerësojnë se kjo do t'i mundësojë Moskës fonde shtesë për të ushqyer makinën e saj të luftës. Diplomatja kryesore e Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, ka dërguar një mesazh të prerë kundër kësaj marrëveshjeje, duke theksuar se ajo do të rrisë të ardhurat e Kremlinit nga konflikti. “Nuk është koha për ta lehtësuar trysninë ndaj Rusisë, dhe Evropa nuk do ta bëjë këtë”, shkroi ajo në rrjetin social X më 10 tetor, duke paralajmëruar njëkohësisht se ministrat e jashtëm të bllokut do të shtonin individë të rinj në listat e zeza më 12 tetor. Në të njëjtën linjë u shpreh edhe kryeministri i Suedisë, Ulf Kristersson, i cili bëri të ditur se paketa e radhës sanksionuese e BE-së do të vërë në shënjestër rreth 1.600 subjekte që i përkasin industrisë ushtarake të Federatës Ruse. Ndërkohë, qeveria e Gjermanisë konfirmoi se do të vijojë zbritjen e politikës së saj të rreptë të ndëshkimeve ekonomike ndaj Moskës, pa u ndikuar nga kthesa e qëndrimit amerikan. Nga ana e tij, kryeministri finlandez, Petteri Orpo, e cilësoi paktin e arritur mes Trumpit dhe Putinit si një “zhgënjim të tmerrshëm”. Për të siguruar unitetin dhe mbështetjen e aleatëve të vjetër, Zelensky zhvilloi një seri bisedash telefonike më 10 tetor me liderë kyçë, përfshirë presidentin francez Emmanuel Macron, homologun finlandez Alexander Stubb dhe kryeministrin norvegjez Jonas Gahr Store, ku fokusi kryesor ishte sistemi i mbrojtjes ajrore dhe shtrëngimi i mëtejshëm i rrethit ndaj agresorit. “Rusët do ta ndiejnë se nuk do t'u mbetet më asnjë mundësi për ta zgjatur luftën”, u shpreh Zelensky pas dialogut me kreun e Elizesë. Po ashtu, ai konfirmoi se Finlanda do t'i dorëzojë Ukrainës gjatë ditëve në vijim sasi të konsiderueshme municionesh të specializuara, të destinuara për flotën e aeroplanëve luftarakë F-16. Të njëjtin mesazh solidariteti e ka përcjellë edhe kryeministri britanik, Andy Burnham, i cili më 10 tetor u shpreh se “24 orët e fundit kanë qenë të vështira për Ukrainën”, duke rikonfirmuar mbështetjen e palëkundur të Londrës për Kievin.