Kriza politike në Rumani: Rriten presionet ndaj Presidentit Dan për zgjedhje të parakohshme

Presidenti i Rumanisë, Nicușor Dan, po ndodhet nën një presion të shtuar nga aleatët dhe kundërshtarët politikë për të thirrur zgjedhje të parakohshme, një hap i paprecedentë në historinë moderne të vendit, nëse përpjekja e tij e fundit dështon t'i japë fund pesë muajve të bllokadës institucionale. Shteti rumun, si një anëtar kyç i Bashkimit Evropian dhe NATO-s, ka mbetur pa një kabinet qeveritar plotësisht funksional që prej muajit maj, kur koalicioni qeverisës u rrëzua. Gjatë kësaj kohe, ligjvënësit rumunë kanë rrëzuar një pasardhje kandidaturash të propozuara nga kreu i shtetit për postin e kryeministrit. Tani, forcat politike po vlerësojnë mundësinë e mbështetjes së kandidatit më të ri të propozuar nga presidenti Dan, diplomatit Luca Niculescu. Ky i fundit duhet domosdoshmërisht të sigurojë votëbesimin në parlament brenda nëntë ditëve të ardhshme për të marrë zyrtarisht drejtimin e qeverisë. Në një deklaratë për mediat, udhëheqësi i së djathtës ekstreme dhe njëkohësisht rivali kryesor i presidentit, George Simion, u shpreh se stabiliteti qeveritar është i pamundur pa një proces zgjedhor. Ai e akuzoi presidentin Dan se po mban peng demokracinë përmes një bllokade të qëllimshme, e cila sipas tij vjen nga frika e ardhjes së tyre në pushtet. Në të njëjtën linjë, eurodeputeti Siegfried Mureşan, i cili shihej si një nga kandidatët më të mundshëm për kryeministër nga radhët e presidentit, theksoi se vendi po pëson dëme të konsiderueshme ekonomike për shkak të vonesave në vendimmarrjen e investimeve. Sipas tij, zvarritja e mëtejshme e zgjedhjeve të parakohshme do të sjellë pasoja edhe më të rënda për ekonominë kombëtare. Me një pozicion gjeografik delikat në kufi me Ukrainën, Rumania përfaqëson popullsinë e gjashtë më të madhe në BE dhe luan një rol strategjik në arkitekturën e sigurisë rajonale të NATO-s, duke strehuar një bazë të madhe ushtarake dhe sistemin amerikan të mbrojtjes raketore. Megjithatë, sfidat e brendshme si paqëndrueshmëria politike, korrupsioni dhe rritja e deficitit buxhetor kanë nxitur rritjen e ndjeshme të lëvizjeve nacionaliste dhe të së djathtës ekstreme. Ngërçi politik lindi në pranverë, kur qeveria e koalicionit u shpërbë si pasojë e përçarjeve të brendshme lidhur me masat e kursimit buxhetor, duke lënë parlamentin të paaftë për të arritur një konsensus për një ekzekutiv të ri. Kreu i Aleancës për Bashkimin e Rumunëve (AUR), George Simion, i cili mban qëndrime euroskeptike dhe kërkon ndërprerjen e ndihmës ushtarake për Ukrainën, u bëri thirrje autoriteteve që t'u japin qytetarëve mundësinë e zgjedhjeve për të zgjidhur krizën, përndryshe presidenti do të përballet me pasoja të rënda politike. Partia e tij udhëheq prej gati dy vitesh në sondazhet e opinionit publik në vend. Simion ka siguruar mbështetje parlamentare për kritikat e tij ndaj kreut të shtetit dhe paralajmëron se ky vrull do të rritet nëse Niculescu dështon dhe presidenti refuzon sërish thirrjet për zgjedhje. Ai shtoi se nëse Dan do të tregohet kokëfortë dhe do të sfidojë vullnetin e partive, opozita do të mbledhë firmat dhe votat e nevojshme për ta pezulluar ose madje për ta shkarkuar nga detyra. Nga ana e tij, presidenti Nicușor Dan ka hedhur poshtë çdo mundësi që AUR të ketë ndonjë rol në ekzekutiv. Duke e mposhtur Simionin në zgjedhjet presidenciale të vitit të kaluar, kreu i shtetit e konsideron axhendën e tij si një rrezik madhor për orientimin euroatlantik të Rumanisë. Arsyetimi i presidentit kundër zgjedhjeve të parakohshme bazohet në faktin se fushata elektorale do të vononte reformat e domosdoshme buxhetore dhe financimin e sektorit shëndetësor. Ndërkohë, si pasojë e kësaj pasigurie të vazhdueshme, monedha kombëtare e Rumanisë, leu, ka shënuar një dobësim të ndjeshëm kundrejt monedhës euro përgjatë muajve të fundit.