Ndahet nga jeta në moshën 90-vjeçare Margaret Hamilton, vizionarja që mundësoi fluturimet e programit Apollo

Bota e shkencës dhe teknologjisë ka humbur një prej figurave të saj më kulmore. Margaret Hamilton, shkencëtarja e shquar amerikane që udhëhoqi krijimin e sistemit informatik për misionet hënore "Apollo", është ndarë nga jeta në moshën 90-vjeçare. Lajmi është bërë i ditur nga Instituti i Teknologjisë i Massachusetts (MIT), institucion ku ajo dha kontributin e saj për afro dy dekada. Në njoftimin e publikuar në faqen zyrtare të MIT-it, thuhet se Margaret Hamilton, një mendje gjeniale në fushën e shkencave kompjuterike dhe udhëheqëse e ekipit që ndërtoi softuerin në MIT për programin historik "Apollo" të NASA-s, u nda nga jeta më 30 shtator në moshën 90-vjeçare. Administratori i NASA-s, Jared Isaacman, e ka vlerësuar lart figurën e saj, duke e quajtur një pioniere të vërtetë, kontributi i së cilës ishte gur themeli për suksesin e programit "Apollo" dhe hapat e parë historikë të njerëzimit drejt Hënës. Iniciativa "Apollo" i dha Shteteve të Bashkuara epërsinë në garën e ashpër hapësinore me Bashkimin Sovjetik gjatë dekadave 1960 dhe 1970, duke arritur kulmin me misionin "Apollo 11", i cili solli uljen e parë të njeriut në satelitin tonë natyror në vitin 1969. E lindur në Indiana më 1936, Hamilton fillimisht u diplomua për matematikë, për t'u angazhuar më pas në departamentin e meteorologjisë në MIT, si dhe në nismat e hershme amerikane të mbrojtjes ajrore. Ajo iu bashkua laboratorit të njohur "Instrumentation Laboratory" pranë MIT-it në vitin 1965, kohë kur ky institucion po merrej me zhvillimin e pajisjeve aeronautike dhe po kërkonte ekspertë për të hartuar një program kompjuterik që do t'i hapte rrugë udhëtimit të njeriut drejt Hënës. E tërhequr nga kjo sfidë madhështore, ajo pranoi detyrën si programuesja e parë e projektit "Apollo" në MIT, duke u shndërruar gjithashtu në gruan e parë që merrte një rol të tillë drejtues. Deri në vitin 1968, ajo tashmë ndodhej në krye të ekipit të softuerit hënor. Puna e saj stoike doli të ishte jetike për mbarëvajtjen e kompjuterit udhëzues të programit, sidomos gjatë momentit delikat të uljes së "Apollo 11" në Hënë. Pas një karriere të bujshme, në vitin 1976 ajo u largua nga MIT për të krijuar sipërmarrjen e saj në fushën e informatikës, duke u shndërruar në një nga simbolet më frymëzuese të grave në STEM. Një prej imazheve të saj më të famshme, ku ajo shfaqet në këmbë pranë një pirgu gjigant me kod kompjuterik që arrinte lartësinë e trupit të saj, mbetet një nga fotografitë më ikonike të historisë së programimit dixhital. Trashëgimia e jashtëzakonshme e Margaret Hamilton nuk lidhet vetëm me triumfin e projektit "Apollo", por edhe me hedhjen e themeleve të inxhinierisë së softuerit, një fushë termi i së cilës u popullarizua pikërisht falë punës së saj vizionare.