Prapaskenat e një kurthi gjeopolitik: Si u formësua Tribunali Special për Kosovën

Analizë nga Serge Métais Tribunali Special për Kosovën përfaqëson epilogun e një fushate të sofistikuar ndikimi dhe manipulimi nga ana e strukturave informative ruse. Siç ishte parashikuar, ky institucion sapo ka shpallur një vendim të njëanshëm dhe të padrejtë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Le të ndjekim kronologjinë e këtij mekanizmi të ndërtuar me mjeshtëri. Më 16 shtator 2026, Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Prokurorit të Specializuar të Kosovës dhanë verdiktin e tyre: ish-presidenti Hashim Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim secili, Kadri Veseli u dënua me 18 vjet, ndërsa Rexhep Selimi u dënua me 13 vjet heqje lirie. Të katërt figura kryesore të UÇK-së u shpallën fajtorë për krime lufte, përfshirë ndalimet arbitrare, trajtimin mizor, torturat dhe vrasjet e kryera gjatë konfliktit të viteve 1998-1999. Megjithatë, trupi gjykues i liroi ata nga akuza për krime kundër njerëzimit, me arsyetimin se mungonin provat për sulme sistematike ndaj popullsisë civile. Edhe pse rrëzimi i akuzave për krime kundër njerëzimit mund të duket si një hap pozitiv, padrejtësia thelbësore qëndron në vetë natyrën e kësaj gjykate të posaçme, e cila mori përsipër të gjykojë ekskluzivisht veprimet e njërës palë – asaj të luftës çlirimtare dhe të rezistencës. Krimet e kryera nga pala kundërshtare, nga forcat pushtuese, ushtria, strukturat e sigurisë dhe njësitë paraushtarake serbe, mbetën jashtë çdo ndëshkimi gjyqësor. Kjo ndodh pavarësisht faktit se dhuna e ushtruar nga Serbia la pas numrin dërrmues të viktimave: nga rreth 13,000 të vrarë gjatë luftës në Kosovë, rreth 9,000 ishin civilë shqiptarë, krahas 1,500 deri në 2,000 luftëtarë të rënë të UÇK-së. Disa prej këtyre krimeve të mirëdokumentuara përbëjnë qartësisht krime kundër njerëzimit, ndërsa dëbimi me dhunë i më shumë se një qind mijë shqiptarëve nga vatrat e tyre gjatë verës dhe vjeshtës së vitit 1998 (me shifra nga organizatat humanitare që flisnin për 200,000 deri në 300,000 të shpërngulur) mund të cilësohet pa frikë si gjenocid. Kjo disproporcionueshmëri juridike, që solli themelimin e një gjykate dedikuar vetëm ndjekjes penale të ish-pjesëtarëve të rezistencës, është fruti i një operacioni të mirëfilltë dezinformimi dhe ndikimi të orkestruar nga shërbimet e fshehta ruse. Vendimi i fundit i këtij tribunali shërben si moment i duhur për të sjellë në vëmendje fillesat e këtij projekti. Operacioni i nisur nga Moska Në rrafshin zyrtar, nisma që çoi drejt krijimit të Tribunalit Special mori jetë në prill të vitit 2008 përmes dorëzimit të një mocioni në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës (APKE). Dokumenti mbante titullin «Trajtimi çnjerëzor i personave dhe trafikimi i paligjshëm i organeve njerëzore në Kosovë» dhe ishte iniciuar nga zyrtari rus Konstantin Kosachev. Sot, ai mban detyrën e nënkryetarit të Këshillit të Federatës në Dhomën e Lartë të parlamentit rus dhe është anëtar i partisë «Rusia e Bashkuar», ndërsa prej 9 marsit 2022 figuron në listën e individëve të sanksionuar nga Bashkimi Evropian. Ky mocion (Dok. 11574) u mbështet me firmë edhe nga 16 parlamentarë të tjerë, kryesisht nga vende të ish-bllokut sovjetik dhe të Evropës Qendrore. Objektivi kryesor i kësaj skeme ishte miratimi i një raporti hetimor në seancën plenare të APKE-së, i cili do t'i jepte legjitimitet pretendimeve të ngritura në mocion. Për këtë qëllim, kërkohej një figurë raportuesi që do të perceptohej si e pavarur dhe e besueshme. Ish-magjistrati zviceran Dick Marty u zgjodh si profili i përshtatshëm për të përmbushur këtë mision të ndërlikuar.