Brukseli ndez alarmin për Shkupin: Ndryshimet kushtetuese dhe sundimi i ligjit, pengesat kryesore drejt BE-së

Raporti vjetor i Komisionit Evropian për Maqedoninë e Veriut, i publikuar më 4 nëntor 2026, shpalos një panoramë kritike mbi gjendjen aktuale të vendit në 111 faqe analizë të detajuar. Ky dokument zyrtar nuk kufizohet vetëm në statistika, por shërben si një pasqyrë reale e funksionimit të shtetit, duke vënë theksin te hendeku i madh ndërmjet retorikës politike për integrim evropian dhe mungesës së hapave konkretë që do të zhbllokonin rrugën drejt Bashkimit Evropian. Përtej gjuhës diplomatike, Brukseli ka evidentuar mangësi të theksuara në fusha kyçe si sundimi i ligjit, pavarësia e gjyqësorit dhe lufta kundër korrupsionit. Raporti shpreh shqetësim edhe për administratën publike, zbatimin e të drejtave gjuhësore dhe përfaqësimin e drejtë të komuniteteve joshumicë. Megjithatë, çështja që mbetet në qendër të vëmendjes dhe që vazhdon të mbajë peng negociatat, mbeten ndryshimet kushtetuese të papërmbushura. Dokumenti evropian vlerëson rezultatet e punës, jo premtimet qeveritare. Në këtë kontekst, Brukseli nënvizon se Maqedonia e Veriut nuk ka ndërmarrë veprimet e nevojshme për të jetësuar ndryshimet kushtetuese, për të cilat vendi ishte zotuar sipas konkluzioneve të Këshillit të BE-së të korrikut 2022. Kjo nuk është më thjesht një çështje bilaterale me Sofjen, por një detyrim institucional që ndikon drejtpërdrejt në ecurinë e procesit negociues. Qeveria e udhëhequr nga Hristijan Mickoski, e cila ka ndërtuar një narrativë kundër ndryshimeve kushtetuese në formën aktuale, përballet tashmë me një vlerësim të ashpër. Raporti sugjeron se kundërshtimi politik, nëse nuk pasohet nga një strategji konstruktive që prodhon zgjidhje, shndërrohet në një mjet për ruajtjen e status-quo-së, duke dëmtuar perspektivën evropiane të vendit. Sipas Komisionit Evropian, besueshmëria diplomatike e Shkupit po vihet në provë. Përveç ndryshimeve kushtetuese, raporti vë në dukje edhe vështirësitë në ruajtjen e marrëdhënieve të mira me fqinjët dhe zbatimin konsekuent të marrëveshjeve ndërkombëtare, duke rikujtuar se integrimi kërkon zbatim të vazhdueshëm të detyrimeve të marra. Një tjetër pikë kritike e raportit është sistemi i drejtësisë. Brukseli shpreh shqetësim për ndërhyrjet politike dhe presionet ndaj gjyqësorit. Deklaratat e funksionarëve të lartë ndaj gjyqtarëve dhe prokurorëve, të ndërthurura me mungesën e burimeve njerëzore dhe financiare, minojnë pavarësinë e këtij pushteti dhe aftësinë e tij për të garantuar drejtësi të paanshme.