Krizë e rëndë në Francë: Parlamenti hedh poshtë projektbuxhetin e vitit 2027 me 458 vota kundër

Parlamenti francez ka hedhur poshtë projektbuxhetin shtetëror për vitin 2027 që në leximin e parë, duke shënuar një tjetër hap drejt thellimit të ngërçit politik dhe financiar në vend, ndërkohë që ndodhet vetëm pak muaj larg zgjedhjeve presidenciale. Dokumenti financiar u rrëzua bindshëm me 458 vota kundër, pa asnjë votë pro dhe vetëm dy abstenime. Kundërshtimi erdhi në mënyrë unanime nga të gjitha forcat politike, duke përfshirë këtu edhe ligjvënësit që mbështesin administratën e presidentit Emmanuel Macron. Pas rreth dhjetë ditësh debatesh intensive dhe të tensionuara, deputetët e opozitës drejtuan kritika të ashpra ndaj drejtimit fiskal të qeverisë, ndërsa nga ana e tyre, përfaqësuesit ekzekutivë shprehën keqardhjen e tyre për ndryshimet e shumta që iu bënë nismës fillestare gjatë diskutimeve. Ky dështim në votim përbën një pengesë të madhe për menaxhimin e financave publike, në një kohë kur Parlamenti funksionon pa një shumicë të qartë, situatë kjo e prodhuar pas vendimit të Macron për shpërndarjen e Asamblesë Kombëtare në vitin 2024. Në hapin e radhës, projektbuxheti do t’i përcillet Senatit në formën e tij origjinale, ndërsa shqyrtimi pritet të çelë dyert më 20 nëntor. Ndërkaq, zyra e kryeministrit Sébastien Lecornu ka bërë të ditur se mundësia e arritjes së një kompromisi ndërmjet dy dhomave legjislative do të vlerësohet gjatë muajit dhjetor. Qëllimi kryesor i buxhetit ishte tkurrja e deficitit publik në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto deri në vitin 2027, krahasuar me nivelin prej 5.4% të parashikuar për vitin aktual. Megjithatë, përgjatë procesit parlamentar u rrëzuan masa kyçe për frenimin e shpenzimeve, përfshirë heqjen e lehtësive tatimore për pensionistët dhe subjekte të ndryshme, si dhe shtimin e barrës fiskale për kompanitë e mëdha. Situata bëhet edhe më e ndërtuar për shkak të ecurisë së dobët ekonomike. Prodhimi i Brendshëm Bruto i Francës ka regjistruar një tkurrje prej 0.1% gjatë tremujorit të tretë. Ministri i Buxhetit, David Amiel, ka dhënë alarmin se vendit do t'i duhen masa shumë më të rrepta për uljen e shpenzimeve sesa ato të planifikuara në dokumentin fillestar – i cili parashikonte kursime prej 43 miliardë eurosh – me qëllim që të arrihet objektivi i përcaktuar për deficitin. Në të njëjtën kohë, kostot e huamarrjes për qeverinë franceze kanë shënuar rritje të ndjeshme gjatë javëve të fundit, të ndikuara nga shqetësimet në rritje rreth qëndrueshmërisë së borxhit publik dhe pasigurisë së përgjithshme politike e sociale. Një tjetër mundësi që po shqyrtohet është aktivizimi i kompetencave të posaçme ekzekutive nga ana e qeverisë, për të mundësuar miratimin e buxhetit pa kaluar nga votimi në Parlament. Sipas zhvillimeve, nga 18 dhjetori mund të plotësohen kushtet për përdorimin e këtij mekanizmi ligjor, çka do t'i hapte rrugë shmangies së një përplasjeje të re në Kuvend. Kriza aktuale e buxhetit mbetet një sfidë madhore për ekzekutivin francez, sidomos në një fazë kur vendi ndodhet nën trysninë e vazhdueshme për të kontrolluar borxhin publik dhe për të garantuar stabilitetin financiar.