Siguria ushqimore në Shqipëri, Brukseli kërkon reforma urgjente: Mangësi serioze në kontrolle dhe laboratorë

Komisioni Europian ka shprehur rezerva të thella lidhur me standardet e sigurisë ushqimore në Shqipëri, duke vënë në dukje një sërë mangësish kritike që prekin funksionimin e Autoritetit Kombëtar të Ushqimit (AKU), procedurat e inspektimit, si dhe mbikëqyrjen e pesticideve dhe kapacitetet laboratorike. Përtej aspekteve teknike, raporti kërkon me ngulm ndërmarrjen e masave të rrepta për të frenuar korrupsionin në proceset e certifikimit dhe kontrollit. Në raportin e vitit 2026, posaçërisht në kapitullin 12 që fokusohet te siguria ushqimore dhe politikat veterinare e fitosanitare, theksohet se legjislacioni shqiptar mbetet ende larg harmonizimit të plotë me rregulloret e Bashkimit Europian. Ndonëse në qershor të vitit 2026 u miratua Ligji për Kontrollet Zyrtare, zbatimi i tij në praktikë mbetet sfidues dhe vetëm pjesërisht i përafruar me standardet europiane. Brukseli kërkon një riorganizim rrënjësor institucional, duke sugjeruar shkrirjen e AKU-së me Autoritetin Kombëtar të Veterinarisë dhe Mbrojtjes së Bimëve. Sipas raportit, është e domosdoshme që të qartësohen kompetencat e inspektimit ndërmjet AKU-së dhe Inspektoratit të Përgjithshëm, si dhe të rritet transparenca, administrimi efikas i të dhënave dhe saktësia e statistikave të inspektimeve. Një tjetër pikë kritike janë laboratorët zyrtarë, të cilët ende nuk janë akredituar sipas kërkesave strikte të BE-së. Komisioni vë në dukje mungesën e metodave të validuara të analizimit, çka cenon besueshmërinë e rezultateve për produktet ushqimore. Për më tepër, kërkohet përforcim i kontrolleve në pikat kufitare për t'u përshtatur me kërkesat e anëtarësimit. Lidhur me mbetjet e pesticideve, raporti nënvizon nevojën për një zbatim më efektiv të masave ndëshkuese në rastet e produkteve që nuk përputhen me standardet, duke kërkuar njëkohësisht më shumë transparencë. Gjithashtu, Shqipëria është porositur të hartojë një program kombëtar për ngritjen e cilësisë së qumështit, ndërkohë që sektori i ushqimit të kafshëve nuk ka shënuar asnjë progres të dukshëm. Së fundmi, sektori veterinar vazhdon të përballet me sfida të mëdha, veçanërisht në lidhje me gjurmueshmërinë e kafshëve dhe mbikëqyrjen e sëmundjeve. Kapacitetet laboratorike për identifikimin e patogjenëve të ndryshëm mbeten të pazhvilluara, duke lënë hapësirë për përmirësime të mëtejshme të domosdoshme në këtë fushë jetike.