Të dhënat tronditëse të UNICEF-it: Një në dhjetë nxënës në Kosovë pranon se ka tentuar vetëvrasjen

Një statistikë tejet shqetësuese është bërë publike nga UNICEF-i, sipas së cilës 10 për qind e nxënësve të moshave 15 dhe 16 vjeç në Kosovë kanë pohuar se kanë provuar t'i japin fund jetës. Krahasuar me vitin 2011, kur shifra ishte vetëm 3.4 për qind, ky tregues ka shënuar një rritje drastike deri në vitin 2024. Këto shifra alarmante janë bërë të ditura nga Zeinab Hijazi, udhëheqëse globale e UNICEF-it për shëndetin mendor, gjatë një tryeze diskutimi kushtuar mirëqenies psikologjike të fëmijëve dhe të rinjve në vend. Gjatë fjalës së saj mbi sfidat me të cilat përballen adoleshentët, Hijazi vuri në dukje se gjendja emocionale e tyre nuk mund të matet vetëm përmes diagnozave mjekësore, pasi edhe të rinjtë që nuk figurojnë me ndonjë çrregullim mund të jenë duke kaluar momente shumë të vështira. “Një i ri pa diagnozë mund të jetë duke përjetuar shqetësime të konsiderueshme, ndërkohë që vazhdon të ndjekë shkollën dhe duket se po ia del mbanë”, ka deklaruar ajo. E pyetur për shkaqet, përfaqësuesja e organizatës ndërkombëtare theksoi se mirëqenia psikologjike e brezit të ri kushtëzohet nga një sërë faktorësh socio-ekonomikë, marrëdhëniet shoqërore dhe mjedisi ku zhvillohen ata. Ajo veçoi disa prej elementëve kryesorë që dëmtojnë shëndetin mendor, ku bëjnë pjesë varfëria, pabarazia, format e ndryshme të dhunës, diskriminimi si dhe mungesa e përfshirjes dhe e mundësive. “Vuajtja psikologjike nuk vjen vetëm nga brenda një personi, por edhe nga kushtet në të cilat njerëzit rriten dhe jetojnë, përfshirë varfërinë, pabarazinë, dhunën, diskriminimin dhe mungesën e ndjenjës së përkatësisë dhe mundësive”, ka shtuar Hijazi. Gjatë fjalës, ajo solli në vëmendje edhe dimensionin global të krizës, duke bërë të meur ditur se më shumë se një miliard njerëz në shkallë botërore bashkëjetojnë me probleme të shëndetit mendor, ndërsa një në çdo shtatë adoleshentë të grupmoshës 10-19 vjeç vuan nga ndonjë çrregullim mendor. Duke u ndalur te zgjidhjet, ekspertja e UNICEF-it kërkoi ndërhyrje dhe mbështetje të hershme për gjeneratat e reja, si dhe shtim të fondeve dhe investimeve në sektorin e shëndetit mendor. Ajo u bëri thirrje institucioneve që fokusi të mos mbetet vetëm te evidentimi i rasteve që kërkojnë ndihmë, por të analizohet gjithashtu se sa të qasshme dhe efektive janë shërbimet e ofruara për ta. Përshkallëzimi i rasteve nga 3.4 për qind në 10 për qind brenda një periudhe 13-vjeçare e sjell çështjen e shëndetit mendor të nxënësve në Kosovë në qendër të alarmit publik, duke kërkuar veprime urgjente dhe konkrete për mbrojtjen e fëmijëve dhe rinisë.