Evolucioni i pagesave digjitale në Shqipëri, Sejko: Inovacioni kërkon garanci të forta në sigurinë kibernetike

Sistemi i pagesave në vend po njeh një transformim rrënjësor, ku përdorimi i mjeteve elektronike ka shënuar një rritje të ndjeshme gjatë viteve të fundit. Gjatë fjalës së tij në konferencën e 8-të ndërkombëtare mbi skemat rajonale të kartave dhe infrastrukturat e tregut financiar me vlerë të vogël, e cila po mbahet për herë të parë në Tiranë nën organizimin e Bankës së Shqipërisë, Grupit të Bankës Botërore dhe Shoqatës Evropiane të Pagesave me Kartë, guvernatori Gent Sejko vuri në dukje progresin e arritur në modernizimin financiar. Duke sjellë në vëmendje shifrat, kreu i Bankës Qendrore bëri të ditur se transaksionet digjitale për frymë janë ngjitur në kuotën e 29 të tilla brenda një viti, nga vetëm 5 që ishin regjistruar një dekadë më parë, ndërkohë që zgjerimi vjetor lëviz rreth 25 për qind. Paralelisht, numri i kartave aktive në qarkullim ka kapur shifrën e 1.6 milionë. Një zhvillim tejet domethënës për tregun u shënua gjatë vitit 2025, periudhë në të cilën, për herë të parë në histori, kartat u shfrytëzuan më tepër për të kryer pagesa blerjesh sesa për të tërhequr para fizike në bankomate. Duke u ndalur te treguesit konkretë, Sejko u shpreh se rezultatet janë plotësisht të matshme dhe dëshmojnë qartë për një sjellje të re të qytetarëve në raport me shërbimet financiare. Numri i pagesave digjitale për frymë ka arritur në 29 në vit, krahasuar me 5 një dekadë më parë, ndërsa ritmi i rritjes së tyre është rreth 25% në vit. Kartat në qarkullim kanë arritur në 1.6 milionë, ndërsa gjatë vitit 2025, për herë të parë, ato u përdorën më shumë për pagesa sesa për tërheqje të parasë fizike, duke reflektuar një ndryshim rrënjësor në mentalitetin e përdoruesve. Një tjetër gur kilometrik në këtë proces modernizimi mbetet integrimi i vendit në Zonën Unike të Pagesave në Euro (SEPA). Sipas guvernatorit, ky hap ka mundësuar një ulje deri në 20 herë të tarifave për transfertat në euro drejt shteteve anëtare. Kjo lehtësi jo vetëm që ndihmon shkëmbimet tregtare dhe dërgimin e remitancave, por gjithashtu jep një shtysë të fortë përdorimit të kanaleve zyrtare, duke e bërë bashkimin financiar me Evropën një realitet të prekshëm për familjet dhe sipërmarrjet vendase. Megjithatë, kreu i institucionit monetar bëri thirrje që hapat drejt dixhitalizimit dhe risive teknologjike të ecin në një hap me masat mbrojtëse. Ai theksoi domosdoshmërinë e garantimit të sigurisë kibernetike dhe ruajtjes së të dhënave, duke nënvizuar se modernizimi kërkon njëkohësisht rritje të qëndrueshmërisë operacionale. Sipas tij, sa më shumë që ekonomia jonë mbështetet te platformat digjitale, aq më jetike bëhet mbrojtja ndaj rreziqeve kibernetike, ndërprerjeve të mundshme të punës apo varësisë së tepërt nga furnizuesit e teknologjisë. Për qytetarët, kjo përkthehet në transferta më të lira dhe më të sigurta, ndërsa për bizneset do të thotë arkëtime më të shpejta, menaxhim më cilësor të fondeve dhe hapësira më të gjera për të operuar me sukses brenda dhe jashtë kufijve.