Kërcënimi rus në Evropë: Ekspertët paralajmërojnë se Kosova rrezikon të bëhet cak i luftës hibride

Intensifikimi i operacioneve hibride të Moskës në territorin evropian, që përfshijnë sabotazhe, goditje kibernetike, veprime të fshehta dhe fushata dezinformimi, ka vënë në gatishmëri të lartë organet e sigurisë dhe aleancën e NATO-s. Që nga fillimi i agresionit ushtarak në Ukrainë, këto metoda luftimi janë shndërruar në mjete presioni ndaj vendeve perëndimore, duke marrë në shënjestër infrastrukturën vitale, organizmat shtetërore dhe rrjetet strategjike. Në dritën e këtyre zhvillimeve, fokusi po zhvendoset gjithashtu drejt Ballkanit Perëndimor, ku mosmarrëveshjet e pazgjidhura dhe ndikimet gjeopolitike lënë hapësirë për cënimin e paqes. Për shkak të marrëdhënieve të acaruara me Serbinë dhe peshës strategjike që mbart prania e NATO-s, Kosova nuk mund të konsiderohet e imunizuar ndaj këtyre rreziqeve. Edhe Policia e Kosovës, në aktin e saj strategjik të njohur si SOCTA 2025, vë në dukje rreziqet që kanosen nga mësymjet kibernetike ndaj institucioneve, bankave dhe mediave, përhapja e narrativave propagandistike, si dhe aktivizimi i grupeve joformale për të prodhuar destabilizim. Ky realitet ngre domosdoshmërisht pyetjen se sa të përgatitura janë organet shtetërore kosovare për t'u bërë ballë këtyre rreziqeve, cilat janë pikat më të dobëta të sigurisë kombëtare dhe çfarë roli duhet të luajnë aleatët ndërkombëtarë e NATO për të parandaluar skenarët destabilizues. Duke analizuar mundësinë e shtrirjes së operacioneve hibride në Kosovë, eksperti i çështjeve të sigurisë, Arben Dashevci, thekson se vendi nuk është i mbrojtur plotësisht nga këto rreziqe, sidomos për shkak të fqinjësisë së tensionuar me Serbinë dhe brishtësisë së infrastrukturës kritike. Sipas tij, ngjarjet e fundit në kontinent dhe alarmet e ngritura nga instancat ndërkombëtare dëshmojnë se lufta hibride po shfrytëzohet gjithnjë e më shpesh si instrument presioni dhe trazirash. "Shtimi i sabotimeve, sulmeve kibernetike dhe operacioneve clandestine, që dyshohet se drejtohen nga Rusia dhe po shtrihen anembanë Evropës, ka shkaktuar alarm për sigurinë mbarëkontinentale. Për këto rreziqe ka shprehur shqetësim edhe kancelari gjerman, Friedrich Merz", ka deklaruar Dashevci. Ai shton se një ballafaqim i ngjashëm nuk mund të përjashtohet as për Kosovën, e cila ndikohet nga tensionet me Serbinë, që sipas tij shërben si zgjatim i Rusisë, si dhe nga cenueshmëria e objekteve me rëndësi jetike. Ai kujton gjithashtu rastin e Shqipërisë, e cila më parë u ballafaqua me ekspozimin e rreth një milion të dhënave personale. Duke trajtuar faktorët që rrezikojnë sigurinë e vendit, Dashevci i referohet dokumentit SOCTA 2025 të Policisë së Kosovës, i cili paralajmëron qartë për rreziqet e propagandës, sulmeve kibernetike dhe shfrytëzimit të strukturave joformale për të nxitur destabilitet. Eksperti vlerëson se këto alarme duhet të trajtohen me përgjegjësi të lartë nga autoritetet vendase, duke qenë se lëvizjet me karakter destabilizues mund të ndodhin vazhdimisht dhe përmes metodave të ndryshme. "Dokumenti SOCTA 2025 i Policisë së Kosovës jep alarmin për rreziqe si propaganda, sulmet kibernetike dhe përdorimi i grupeve joformale për destabilizim. Kjo është një frikë e bazuar në realitet, sepse ekzistojnë agjenda destruktive që veprojnë kundër vendit tonë pandërprerë, në baza ditore dhe orë ore", u shpreh ai. Në përfundim, njohësi i sigurisë vlerëson se mundësia e shfrytëzimit të operacioneve hibride për të tronditur Kosovën mbetet një skenar shumë i prekshëm, duke theksuar se metodat e përdorura nuk janë risi dhe se infrastruktura thelbësore, sistemet e komunikimit dhe të dhënat e ndjeshme kërkojnë mbrojtje të shtuar.