Nga kriza te magneti i milionerëve: Si po ringjallet ekonomia e Greqisë përmes kapitalit të huaj

Prej miliarderëve të fondeve investuese që synojnë ta shndërrojnë Greqinë në strehën e tyre fiskale, e deri tek pensionistët e pasur që e shohin si vendin ideal për vitet e pensionit, Athina po ndërmerr hapa vendimtarë për të ringjallur ekonominë përmes thithjes së kapitalit dhe banorëve të rinj. Megjithatë, një rimëkëmbje e vërtetë dhe afatgjatë kërkon përpjekje shumë më të mëdha. Kujtojmë se në vitin 2015, Greqia ndodhej në buzë të greminës financiare dhe spekulimet për një dalje të mundshme nga eurozona, e njohur ndryshe si Grexit, dukeshin tejet reale. Njëmbëdhjetë vite më pas, skenari ka marrë një kthesë rrënjësore. Treguesit ekonomikë janë në rritje, llogaritë publike po shënojnë përmirësim dhe shteti po shndërrohet në një terren preferencial për investitorë, kompani dhe qytetarë të huaj. Një nga rastet që bëri bujë të madhe ishte ai i Chris Rokos, themeluesit të fondit spekulativ "Rokos Capital Management", i cili vendosi ta bëjë Greqinë rezidencën e tij tatimore dhe po bëhet gati të hapë zyrat e tij në zemër të Athinës. Menjëherë pas kësaj lëvizjeje, një tjetër emër i madh, Israel Englander, themelues i "Millennium Management", shprehu synimin për të shtrirë praninë e tij në kryeqytetin helen. Këto zhvillime dëshmojnë qartë ambicien e shtetit grek për të joshur jo vetëm pasuri familjare, por edhe qendra të rëndësishme financiare ndërkombëtare. Por vala e interesit nuk kufizohet vetëm te bursa dhe bankat. Ylli i tenisit Novak Djokovic është vendosur bashkë me familjen e tij në Athinë. Në sektorin e investimeve, biznesmeni irlandez Paul Coulson, aksionari kryesor i "Ardagh Group", ka orientuar kapitalin e tij drejt Peloponezit, duke blerë prona tokësore dhe komplekse hoteliere në zonën e Porto Helit. Nga ana tjetër, grupi i drejtuar nga Richard Hsiao ka marrë në pronësi klubin e njohur të basketbollit Aris të Selanikut. Këto dëshmojnë qartë se tërheqja e Greqisë shtrihet përtej lehtësirave burokratike dhe fiskale që ofron shteti. Greqia, taksa të favorshme për të pasurit dhe profesionistët e financës Gjatë vitit 2020, Greqia vendosi një sistem të lehtësuar tatimor me qëllim joshjen e banorëve me pasuri të larta. Neni 5A i kësaj skeme përcakton një detyrim fiks vjetor prej 100 mijë eurosh mbi të ardhurat e siguruara jashtë kufijve, për një afat maksimal prej 15 vitesh. Për të përfituar nga ky lehtësim, aplikanti nuk duhet të ketë qenë rezident tatimor në territorin grek për të paktën shtatë nga tetë vitet paraardhëse, si dhe duhet të kryejë një investim prej minimalisht 500 mijë eurosh në vend. Gjithashtu, një kornizë e veçantë është menduar edhe për pensionistët e huaj. Më tej, në vitin 2026, qeveria zbatoi një normë taksimi prej 5% për të ardhurat e njohura si "carried interest", të cilat përfaqësojnë pjesën e fitimit që u shpërndahet menaxherëve të fondeve si shpërblim për punën e tyre. Kjo masë i adresohet profileve të caktuara të ekspertëve financiarë, duke sjellë përfitime që mund të zgjasin deri në shtatë vite, nën kushte specifike që lidhen me shpenzimet që punëdhënësi duhet të realizojë brenda vendit. Një ekonomi që po rimëkëmbet, por ende mbart plagët e krizës “Vendi ka kaluar një nga periudhat më të vështira të historisë së tij dhe, pothuajse 20 vjet pas krizës financiare globale, ende nuk e ka ngushtuar plotësisht hendekun me partnerët e tjerë europianë. Kostot sociale dhe ekonomike kanë qenë jashtëzakonisht të larta. Vetëm kohët e fundit qytetarët kanë filluar të ndiejnë përfitime konkrete nga rimëkëmbja”. Kështu shprehet për Panorama Lorenzo Codogno, profesor i ftuar në praktikën profesionale pranë Institutit Europian të London School of Economics (LSE), si dhe themelues e kryeekonomist i LC Macro Advisors. Gjatë vitit 2025, Prodhimi i Brendshëm Bruto grek regjistroi një rritje prej 2,1%, ndërkohë që pesha e borxhit publik ndaj PBB-së ra në 146,1%, sipas të dhënave nga Eurostat. Për vitin 2026, Komisioni Europian parasheh një ecuri pozitive.