Gjykata Kushtetuese e Specializuar hedh poshtë kërkesat e Pjetër Shalës për shkelje të të drejtave

Pali i Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese, në kuadër të Dhomave të Specializuara të Kosovës, ka marrë një vendim përfundimtar lidhur me kërkesën referuese të Pjetër Shalës. Trupi gjykues ka shpallur një pjesë të ankesave të tij të papranueshme, ndërsa për pretendimet e tjera ka konstatuar se nuk ka pasur asnjë shkelje të Kushtetutës së Kosovës apo të konventave ndërkombëtare për mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Sipas njoftimit zyrtar për media të lëshuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës, aktgjykimi është shpallur më 23 tetor 2026. Nëpërmjet kësaj kërkese, mbrojtja e Shalës kishte ngritur disa pretendime lidhur me navizimin e të drejtave individuale gjatë zhvillimit të procesit gjyqësor penal ndaj tij. Një ndër çështjet kryesore të ngritura nga i akuzuari kishte të bënte me harkun kohor ndërmjet periudhës së krimeve të pretenduara në aktakuzë dhe nisjes së gjykimit, duke aluduar se kjo vonesë kishte dëmtuar drejtësinë e procesit. Megjithatë, Dhoma vlerësoi se Shala kishte gëzuar një proces të rregullt dhe se procedurat kishin qenë të drejta e joarbitrare. Disa segmente të kërkesës u rrëzuan po ashtu për shkak të mosshterimit të mekanizmave juridikë të brendshëm. Po ashtu, Shala kishte kundërshtuar përfshirjen dhe vlerësimin në gjykim të deklaratave të dhëna vite më parë para Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë, si dhe pranë Policisë Gjyqësore Federale të Belgjikës, periudhë gjatë së cilës ishte marrë në pyetje si i dyshuar pa praninë e një përfaqësuesi ligjor. Lidhur me këtë aspekt, trupi gjykues gjeti se Shalës i ishin siguruar mundësi të mjaftueshme për të kontestuar vlefshmërinë dhe përdorimin e këtyre deklaratave, të cilat ishin shqyrtuar nga panelet e shkallës përkatëse. Komunikata sqaron se njeri prej dokumenteve me deklarata nuk ishte shfrytëzuar fare gjatë gjykimit, ndërsa të tjerat nuk kishin përbërë faktorë vendimtarë për shpalljen e tij fajtor. Edhe në këtë drejtim, pjesë të caktuara të ankesës u konsideruan të papranueshme për shkak të mosrespektimit të rregullit të shterimit të mjeteve. Një tjetër pikë e diskutueshme lidhej me parimin e ligjshmërisë. Shala kishte argumentuar se koncepti i ndërmarrjes kriminale të përbashkët, si model i përgjegjësisë penale, bashkë me veprën penale të ndalimit arbitrar në suaza të një konflikti të armatosur jondërkombëtar, nuk kishin qenë mjaftueshëm të qarta apo të parashikueshme në kohën kur pretendohet se janë kryer aktet. Institucioni i drejtësisë konstatoi se forma themelore e ndërmarrjes kriminale të përbashkët ka qenë e njohur nga e drejta zakonore ndërkombëtare gjatë periudhës përkatëse, dhe se ndalimi arbitrar mbështetej në baza të qarta brenda të njëjtit korpus ligjor. Sipas Gjykatës, këto referenca juridike kanë qenë plotësisht të disponueshme shumë kohë para kryerjes së veprave, duke e bërë përgjegjësinë penale plotësisht të parashikueshme për të, çka do të thotë se parimi i ligjshmërisë nuk është shkelur. Më tej, Shala kishte kontestuar edhe nivelin e detajimit të akuzave, duke pretenduar se strukturat e ndërmarrjes kriminale, si dhe identiteti dhe numri i saktë i viktimave nuk ishin specifikuar mjaftueshëm, gjë që sipas tij kufizoi të drejtën për t'u njohur me akuzat dhe për të ndërtuar mbrojtjen. Megjithatë, Dhoma vlerësoi se materialet e akuzës ofronin të dhëna të mjaftueshme për t'i mundësuar të pandehurit kuptimin e plotë të pretendimeve dhe përgatitjen e mbrojtjes. Ajo vuri në dukje se ai ishte njoftuar paraprakisht për rolin e anëtarëve të tjerë të përfshirë në ndërmarrjen kriminale, si dhe kishte marrë hollësi shtesë rreth viktimave kohë përpara se të niste procesi gjyqësor.