Nga ëndrrat e Daçiqit për Prizrenin te dëshmia e harruar e Komandant Drinit dhe dilema e madhe e Mitrovicës

Deklarata skandaloze e politikanit serb Ivica Daçiq, e cila u dha më 7 tetor 2026 gjatë një tubimi elektoral në Rashkë, se gjoja “herët a vonë flamuri serb do të valëvitet mbi Prizren”, ka rikthyer në vëmendje pretendimet e vazhdueshme dhe hegjemoniste të Beogradit ndaj Republikës së Kosovës. Megjithatë, kjo ngjarje aktuale sjell në vëmendje një histori të rëndësishme nga qershori i vitit 1999, e cila hedh dritë mbi dinamikat e luftës dhe sfidat e lirisë, të rrëfyer publikisht vetëm pak muaj pas përfundimit të saj. Më 19 janar 2000, një intervistë e bujshme e Ekrem Rexhës – Komandant Drinit, e cila u paralajmërua edhe në ballinën e një prej mediave më të lexuara të kohës, tronditi opinionin publik. Titulli kryesor i asaj kohe shfaqte hapur një të vërtetë të hidhur: “Prizrenin e kemi çliruar pa urdhër të Shtabit të Përgjithshëm”. Kjo dëshmi e drejtpërdrejtë ofroi detaje vendimtare mbi operacionet ushtarake në Prizren, duke shoqëruar gjithashtu një kritikë të ashpër për mënyrën se si ishte menaxhuar situata në qytetin e Mitrovicës. Kujtojmë se më 9 qershor 1999, Marrëveshja e Kumanovës vulosi tërheqjen me faza të forcave policore dhe ushtarake serbe nga territori i Kosovës brenda një afati prej 11 ditësh, ndërkohë që trupat paqeruajtëse të KFOR-it po përgatiteshin të hynin në vend. Në ato çaste kritike, sipas rrëfimit të Komandant Drinit, ekzistonte një rrezik real që forcat serbe të kryenin shkatërrime masive dhe të shkaktonin viktima të reja civile në Prizren para se të largoheshin përfundimisht. Përballë kësaj situate alarmante, Drini mori përgjegjësinë dhe vendosi të ndërmerrte veprime ushtarake të menjëhershme, pa pritur miratimin formal të Shtabit të Përgjithshëm. Në intervistën e tij dëshmohet qartë kjo sfidë e kohës: “Plani për çlirimin e Prizrenit është bërë pa pëlqimin e Shtabit të Përgjithshëm”, shpjegonte ai, duke shtuar se si shqiptar dhe si vendas nuk mund të qëndronte duarkryq duke vështruar shkatërrimin e qytetit nga distanca. Në vijim të dëshmisë, ai përshkruante lëvizjet e trupave të tij drejt qytetit historik në momentin e largimit të forcave serbe dhe hyrjes së aleatëve ndërkombëtarë. Sipas vlerësimeve të tij, ndërhyrja e shpejtë ndikoi drejtpërdrejt në shkurtimin e kohëzgjatjes së pranisë serbe në Prizren. Megjithatë, fakti që një operacion i tillë u zhvillua pa pëlqimin e udhëheqjes qendrore ngriti pyetje të rëndësishme mbi koordinimin, dallimet në terren dhe hezitimet e mundshme të strukturave ushtarake përpara ardhjes së KFOR-it. Këto dilema marrin një peshë edhe më të madhe kur dëshmia e Komandant Drinit krahasohet me qëndrimet e tij për Mitrovicën. Në të njëjtën intervistë historike, ai nuk u ndal vetëm te Prizreni, por bëri një paralelizëm të drejtpërdrejtë me situatën e brishtë në Mitrovicë, e cila qysh në qershor të vitit 1999 ishte shndërruar në një vatër tensioni. “Sa i përket Mitrovicës, mendoj se flamuri kombëtar është dashur të valëvitet në Leshak”, deklaronte ai prerë, duke lidhur fatin e qytetit me vendosmërinë e eprorëve në terren. Pika kulmore e kësaj kritike u përmblodh në fjalën e tij profetike: “Po të kishim qenë më të vendosur, besoj se sot nuk do ta kishim problemin e Mitrovicës”, një mesazh ky që mbetet jashtëzakonisht aktual dhe thirrje për reflektim edhe pas 27 vjetësh.