Nga sanksionet te marrëveshja: Lëvizja e papritur e Trumpit për të siguruar naftë dizel nga Rusia

UASHINGTON – Presidenti amerikan, Donald Trump, ka bërë të ditur se Rusia do të nisë dërgimin e qindra mijëra tonëve naftë dizel drejt Shteteve të Bashkuara dhe tregjeve ndërkombëtare gjatë muajve në vijim. Ky veprim përbën një kthesë drastike, duke pasur parasysh se vetëm tri javë më parë kreu i Shtëpisë së Bardhë kishte firmosur legjislacionin që vendos sanksione dhe tarifa të reja ndaj shteteve që importojnë naftë dhe gaz nga Moska. Sipas deklaratave të Trumpit, ky akord është arritur pas bisedimeve me homologun e tij rus, Vladimir Putin. Megjithatë, ende nuk ka qartësi mbi mënyrën se si do të kryhet transporti i këtij karburanti dhe se çfarë përfitimesh do të ketë pala ruse përveç të ardhurave në valutë të huaj, për të cilat ajo ka nevojë urgjente. Ky vendim vjen në një periudhë tejet të ndjeshme për skenën politike vendase. Çmimet e karburanteve në SHBA kanë shënuar rritje të ndjeshme si pasojë e konfliktit me Iranin dhe ndikimit të tij në tregun global të energjisë. Kjo situatë ka sjellë rënie të mbështetjes popullore për Trumpin, ndërkohë që zgjedhjet e nëntorit, ku do të vendoset fati i kontrollit republikan mbi Kongresin, janë vetëm pak javë larg, kurse votimi i hershëm ka nisur tashmë në mbarë vendin. Pasojat më të rënda të kësaj krize po i vuajnë shtetet bujqësore si Iowa, Kansasi, Teksasi dhe Ohio, ku dizeli është i domosdoshëm për punimet në ferma dhe transportimin e të korrave, duke i shndërruar këto rajone në fushëbeteja të ashpra elektorale. Paktin me Moskën përfaqëson përpjekjen më të fundit dhe më të fortë të administratës për të ulur këtë barrë ekonomike. Më parë, Trump kishte ushtruar presion mbi aleatët evropianë për të vënë në dispozicion rezervat e tyre të naftës, ka shtyrë aplikimin e taksave federale mbi karburantet dhe ka lejuar që lënda djegëse e parashikuar për bujqësinë të përdoret gjithashtu në transportin rrugor ndërshtetëror me kamionë. Ai po ashtu ka premtuar se nuk do të ndërmarrë sulme të reja ndaj Iranit para zgjedhjeve, një pranim i hapur, siç raportohet nga mediat, i faturës politike që sjell ky konflikt. Në një postim të publikuar në platformën Truth Social, Trump theksoi se sigurimi i çmimeve më të lira për qytetarët amerikanë, e veçanërisht për fermerët, blegtorët dhe transportuesit, mbetet objektivi i tij kryesor. Megjithatë, kjo marrëveshje është shoqëruar me valë kritikash nga partnerët evropianë dhe aktorë të ndryshëm politikë amerikanë, të cilët e akuzojnë ekzekutivin se po ndihmon indirekt në financimin e ushtrisë ruse. Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, e ka cilësuar paktin si një “dhuratë” për udhëheqësin rus, duke paralajmëruar në rrjetin X se Moska do t'i përgjigjet me terror dhe se shitja e produkteve të naftës ruse vetëm sa zvarrit një luftë që duhet të marrë fund. Pavarësisht kësaj, mbetet e paqartë se çfarë ndikimi real do të ketë ky hap në uljen e çmimeve, aq më tepër kur kapacitetet ruse të rafinimit kanë pësuar dëmtime nga sulmet e vazhdueshme ukrainase – sulme që vetë Trump i ka kërkuar Zelenskyt t'i frenojë. Sipas të dhënave, SHBA-ja konsumon përafërsisht 3.6 milionë fuçi dizel në ditë. Edhe sikur Rusia të përmbushë dërgesën e paralajmëruar prej 300 mijë tonësh gjatë këtij muaji, kjo sasi përbën vetëm rreth gjysmën e nevojës ditore të tregut amerikan. Deri më tani, as zhbllokimi i premtuar i rezervave evropiane nuk ka sjellë ndryshime domethënëse në çmime. Gjatë shtatë muajve të fundit, kostot e energjisë, karburantit dhe produkteve të konsumit kanë shënuar vetëm rritje, pavarësisht garancive nga qeveria se stabiliteti ekonomik dhe zgjidhja e konflikteve janë afër. Mbetet për t'u parë nëse ky akord i ri do të mjaftojë për t'i bindur votuesit se zotimet e Trumpit nuk janë thjesht premtime boshe.