Apel për maturi: Trashëgimia e UÇK-së nuk duhet të shërbejë si mburojë për dobësimin e shtetit

Zhvillimet dhe protestat e fundit që kanë shoqëruar vendimet e Gjykatës Speciale kërkojnë një reflektim të thellë nga e gjithë shoqëria, duke lënë mënjanë emocionet e menjëhershme. Pavarësisht qëndrimeve kritike ndaj këtij institucioni dhe procedurave gjyqësore ndaj ish-luftëtarëve, shtrohet një pyetje thelbësore: A po i shërbejnë vërtet këto protesta interesave të Kosovës, figurave të dënuara dhe vetë imazhit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës? Republika e Kosovës gëzon të drejtën legjitime të kërkojë drejtësi, të shprehë pakënaqësi ndaj vendimeve që i vlerëson si të padrejta dhe të kërkojë standarde të barabarta për çlirimtarët e saj. Megjithatë, ekziston një vijë e kuqe që nuk guxon të shkelet: angazhimi për mbrojtjen e vlerave të luftës nuk duhet kurrsesi të degradojë në përleshje me institucionet shtetërore apo në cënim të rendit kushtetues. Fakti mbetet se UÇK-ja nuk ka nevojë për skena kaosi për të dëshmuar pastërtinë e saj. Kjo epope është gurthemel i historisë dhe rrugëtimit të vendit drejt pavarësisë. Pikërisht për këtë arsye, emri i lavdishëm i UÇK-së nuk duhet të keqpërdoret si mbulesë për agjenda të ngushta politike, përleshje ndërpartiake apo veprime që minojnë themelet e shtetësisë. Kushdo që beson se sulmet ndaj institucioneve të vendit përbëjnë mbrojtje për UÇK-në, po ndërmerr një veprim diametralisht të kundërt me atë që pretendon. Një shtet i dobësuar në planin e brendshëm institucional nuk i sjell dobi askujt, qofshin ata veteranë, ish-pjesëtarë të luftës, familje dëshmorësh apo personat që po ballafaqohen aktualisht me drejtësinë ndërkombëtare. Në këtë kontekst, është koha që përgjegjësia të adresohet hapur, pasi në skenën politike vendase veprojnë aktorë që mbajnë barrë direkte për nxitjen e kësaj atmosfere të tensionuar. Në veçanti, disa prej figurave nga radhët e PDK-së dhe AAK-së, të cilat ndër vite kanë instaluar një kulturë politike të mbështetur te polarizimi, gjuha agresive dhe instrumentalizimi i së kaluarës ushtarake për përfitime të ditës, nuk mund të vazhdojnë të luajnë rolin e vëzhguesit neutral. Subjekti dhe figura e UÇK-së nuk mund të shndërrohen në ombrellë mbrojtëse sa herë që ndonjë parti apo politikan ndodhet në ngërç. UÇK-ja i përket të gjithë qytetarëve pa dallim, të cilët çmojnë lirinë si arritjen më të madhe historike. Për rrjedhojë, çdo akt nderimi ndaj saj kërkon qasje të matur, përgjegjësi të lartë dhe dinjitet të plotë. Një funksion kyç në këtë drejtim duhet të ushtrojë Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së. OVL-UÇK gëzon plotësisht të drejtën dhe detyrimin moral për të mbrojtur statusin e veteranit dhe për të kundërshtuar çdo vendim që e konsideron të padrejtë. Megjithatë, duke pasur parasysh ndikimin dhe peshën e saj shoqërore, ajo duhet të prijë me maturi e të shmangë çdo formë të përshkallëzimit të situatës. Protestat dhe kritikat janë të lejueshme, por ato duhet të udhëhiqen nga konstruktiviteti. Në një ambient tashmë të polarizuar, çdo deklaratë e pamatur apo thirrje për tensione rrezikon të shfrytëzohet nga qarqe të tjera. Komuniteti i veteranëve nuk ka nevojë për konflikte artificiale, por për vlerësim meritor. Dhe mënyra më e sinqertë e respektit është që qëndrimet e tyre të përcillen përmes argumentit, qartësisë dhe pjekurisë qytetare. Edhe qasja ndaj individëve të dënuar nga Gjykata Speciale kërkon seriozitet institucional. Ata gëzojnë të drejtën e garantuar për mbrojtje ligjore, mjete juridike dhe një proces të rregullt, por ky proces nuk duhet të transformohet në një fushatë kundër shtetit të Kosovës. Besimi i vërtetë te drejtësia dëshmohet kur ne dimë të ngremë zërin kritik ndaj vendimeve të caktuara, pa lëkundur besimin në vetë institucionet tona. Kjo mbetet sfida supreme e kohës. Kosova duhet të jetë e zonja të shprehë hapur qëndrimin e saj se nuk pajtohet me një vendim të caktuar.