Kujtesë nga qershori i ’98-ës: Rrëfimi i veprimtarit Musë Rexha mbi dramën e dëbimit dhe sfidat e Tropojës

Ndarja nga jeta e Musë Rexhës, veprimtarit të shquar dhe qëndrestarit të palëkundur, sjell në vëmendje dëshmi të rëndësishme historike nga periudha e luftës. Ai shërbeu si përfaqësuesi i parë i Qeverisë së Republikës së Kosovës në Tropojë, në fillim të qershorit të vitit 1998, pikërisht në kohën kur dhuna e regjimit serb detyroi shqiptarët e rajonit të Deçanit të shpërnguleshin masivisht drejt këtij qyteti shqiptar. Kjo ishte një periudhë tejet e vështirë dhe e ngarkuar me tensione të mëdha, ku jeta zhvillohej në kushte ekstreme. Përtej kontributit të tij madhor, pak flitet sot për tentativat kriminale dhe breshëritë e plumbave që iu drejtuan atij për ta asgjësuar fizikisht. Në librin "Lufta ime për Kosovën", ky rrëfim vjen si një detyrim moral për të dokumentuar ngjarjet e asaj kohe. Takimi i parë me Musë Rexhën në Tropojë, ku ishte i pranishëm edhe Sali Çeka, zbuloi një njeri të qetë, të vendosur dhe krejtësisht të përkushtuar ndaj misionit të tij zyrtar në ditët e para të krizës. Në një intervistë të realizuar gjatë asaj kohe, Musë Rexha e përshkruante situatën në Tropojë si tejet të rëndë dhe në përshkallëzim të vazhdueshëm për shkak të dyndjes së popullsisë civile nga Kosova. Sipas evidencave të regjistruara deri në atë fazë, mbi 8 mijë persona kishin mbërritur në këtë zonë, ndërsa ekzistonte edhe një numër tjetër qytetarësh që kishin preferuar të mos regjistroheshin. Rexha theksonte rëndësinë e regjistrimit të çdo familjeje të strehuar në qytetin e Bajram Currit dhe në fshatrat e rrethit të Tropojës, me qëllim lehtësimin e trajtimit të tyre dhe sigurimin e informacioneve të sakta për vendndodhjen e secilit. Statistikat tregonin se mbi 3200 familje kishin gjetur strehë në atë rajon, ndërsa vetëm një ditë më parë kishin mbërritur edhe 34 persona të tjerë. Pavarësisht shënimeve të sakta, ekzistonte ende një numër i madh njerëzish, kryesisht në fshatrat mbi komunën Tropojë, të cilët mbeteshin pa një strehë përfundimtare. Bujaria dhe mikpritja e banorëve vendas u vlerësua lart nga Rexha, i cili u bënte thirrje qytetarëve të njoftonin autoritetet për personat që strehonin në familjet e tyre. Megjithëse gjendja e vetë vendasve ishte e vështirë dhe alarmuese, ata vazhdonin të ndanin kafshatën e bukës me të dëbuarit nga Kosova. Lidhur me masat e ndërmarra nga Qeveria e Republikës së Kosovës për këtë situatë emergjente, Rexha shpjegonte se prioriteti kryesor ishte identifikimi i vendndodhjes dhe kushteve të të shpërngulurve, për të kaluar më pas në shpërndarjen e ndihmave. Për më tepër, në terren ishte dislokuar një ekip mjekësor prej pesë profesionistësh, i përbërë nga tre pediatër, një kirurg dhe një psikiatër, me qëllim ofrimin e ndihmës së parë shëndetësore për të gjithë nevojtarët.