Misteri i hapësirës: A është asteroidi “1998 KY26” një sondë e humbur sovjetike?

Një objekt misterioz që përshkon Sistemin Diellor ka tërhequr vëmendjen e komunitetit shkencor, për shkak të një përshpejtimi të pashpjegueshëm që nuk përputhet me ligjet e gravitetit të Diellit apo të Tokës. Objekti, i njohur si “1998 KY26”, ka një diametër prej 11 metrash dhe lëvizjet e tij të pazakonta kanë ngritur hipoteza të guximshme se mund të mos bëhet fjalë për një trup qiellor, por për një relikt të teknologjisë njerëzore të humbur dekada më parë. Ekspertët e përkufizojnë këtë dukuri si “përshpejtim jogravitacional”, duke nënkuptuar se forca të tjera të panjohura po ndikojnë në trajektoren e tij. Drejtori i NASA-s, Jared Isaacman, konfirmoi se agjencia po e ndjek nga afër këtë objekt, duke qetësuar publikun se nuk ekziston asnjë rrezik për planetin tonë dhe se nuk ka indikacione për një përplasje të mundshme. Një grup studiuesish, në krye me astrofizikanin e Harvardit, Avi Loeb, së bashku me Adam Hibberd dhe Adam Crowl, kanë hedhur dritë mbi mundësinë se “1998 KY26” mund të jetë sonda sovjetike “Phobos 1”. Kjo pajisje, e lëshuar më 7 korrik 1988 drejt Marsit, u shpall e humbur pasi komunikimi me të u ndërpre përfundimisht në mes të udhëtimit. Për të verifikuar këtë teori, shkencëtarët krijuan një model digjital të sondës “Phobos 1” dhe e krahasuan me mënyrën se si objekti reflekton dritën diellore. Rezultatet treguan një përputhshmëri të lartë me tetë grupe të ndryshme vëzhgimesh. Sipas të dhënave, objekti reflekton 52 për qind të dritës dhe kryen një rrotullim të plotë rreth boshtit të tij brenda 5.35 minutash, karakteristika që studiuesit i shohin si tregues të mundshëm të një pajisjeje të ndërtuar nga njeriu. Ndërkohë, komuniteti shkencor mbetet i ndarë. Një studim i vitit 2023 sugjeroi se bëhet fjalë për një “kometë të errët” që lëshon gaz, por mungesa e bishtit karakteristik apo e reve të gazit ka dobësuar këtë tezë. Gjithashtu, hipoteza se objekti është një asteroid shkëmbor që vuan ndikimin e presionit të rrezatimit diellor mbetet një mundësi e vlefshme. Një hulumtim i botuar në “Nature Communications” në vitin 2025 nënvizon se natyra e objektit mbetet ende një enigmë, ndërsa shpresa për një përgjigje përfundimtare mbetet te misionet e ardhshme hapësinore.