Si ndikojnë disa fjalë të mjekëve në vendimet e pacientëve? Studimi zbulon një prirje të papritur

Një studim zbulon se si këshillat mjekësore ndikojnë në vendimet për trajtimin, duke treguar se njerëzit i interpretojnë ndryshe fjalët dhe shanset e suksesit. Mënyra se si mjekët përshkruajnë shanset e suksesit të një trajtimi mund të ndikojë në mënyrën se si njerëzit i interpretojnë këshillat e tyre. Mjekët ndonjëherë përdorin fjalë në vend të shifrave kur japin këshilla mjekësore. Për shembull, ata mund të thonë se një trajtim “ka gjasa të ndihmojë”, pa shpjeguar saktësisht se sa të mëdha janë gjasat që ai të funksionojë. Kjo i lë pacientët të vendosin vetë se çfarë kuptimi kanë këto fjalë. Një formulim pozitiv, si “është e mundur”, mund ta nxisë dikë që ta rekomandojë një trajtim më fuqishëm sesa një formulim negativ, si “nuk është e sigurt”. Një studim ku morën pjesë persona me dhe pa çrregullim të spektrit të autizmit (ASD) zbuloi se disa pjesëmarrës ndikoheshin më shumë nga mënyra se sa pozitive apo negative tingëllonin fjalët, edhe kur kishin idetë e tyre për shanset e suksesit. Të tjerë përqendroheshin më shumë te gjasat që, sipas vlerësimit të tyre, trajtimi të funksiononte. Studimi u drejtua nga Hidehito Honda i Universitetit Otemon Gakuin, në bashkëpunim me Hirokazu Kumazaki të Universitetit të Nagasakit dhe Kazuhiro Ueda të Universitetit të Tokios. Vullnetarëve iu kërkua t'i jepnin këshilla një miku imagjinar, kështu që asnjë prej pjesëmarrësve nuk duhej të merrte një vendim real për trajtimin. Këshillat mjekësore ndikojnë në vendimmarrje Ueda, profesor në Shkollën Pasuniversitare të Arteve dhe Shkencave të Universitetit të Tokios, shpjegoi arsyetimin që qëndronte pas studimit. “ASD-ja shpesh shoqërohet me ndryshime në komunikim dhe në përpunimin e informacionit, ndaj pyetëm veten nëse personat me ASD mund t'i interpretonin ndryshe shprehjet që shprehin pasiguri”, tha Ueda. Kishte arsye për të pritur cilindo rezultat, pasi studimet e mëparshme kishin zbuluar se personat me autizëm ndikohen më pak nga disa paragjykime në të menduar. Një studim i botuar në revistën The Journal of Neuroscience është një shembull. Në të, përshkrimi i një zgjedhjeje financiare si fitim ose humbje ndikoi më pak te personat me autizëm sesa te pjesëmarrësit e tjerë. Megjithatë, informacioni i hapur, që nuk përcakton qartë një përgjigje, mund të jetë i vështirë për personat me autizëm. Studime të tjera e kanë lidhur autizmin me mospëlqimin ndaj situatave të paparashikueshme, si dhe me prirjen për t'i ndarë gjërat në kategori të prera, ku ekzistojnë vetëm dy mundësi. Si reagojnë njerëzit ndaj këshillave mjekësore Parashikimi ishte se personat me autizëm do t'u caktonin shifra më të ngjashme shprehjeve të ndryshme dhe se toni i fjalëve do të kishte ndikim më të madh në zgjedhjet e tyre. Për ta testuar këtë, u përdorën versione në gjuhën japoneze të një detyre nga një studim i vitit 1999, në të cilën një mik me migrenë të përsëritur po shqyrtonte mundësinë e një trajtimi të kushtueshëm të bazuar në akupunkturë. Në secilin version të historisë, një mjek me njohuri për migrenën jepte një mendim mbi shanset që trajtimi të ndihmonte. Tetë prej këtyre mendimeve shpreheshin me fjalë (katër shprehje pozitive, si “ka gjasa”, dhe katër negative, si “ka pak shpresë”). Tri të tjerat jepnin një mundësi numerike prej 10%, 30% ose 50%. Pas çdo mendimi, vullnetarët vlerësonin se sa fort do ta rekomandonin trajtimin, në një shkallë nga një deri në pesë. Shndërrimi i fjalëve në shifra Më pas, vullnetarët shkruanin se çfarë mundësie mendonin se përfaqësonte secila shprehje. Kjo bëri të mundur krahasimin e këshillës së secilit person me mënyrën se si ai vetë i interpretonte gjasat. Eksperimenti kryesor përfshiu 48 persona me autizëm, të rekrutuar përmes një institucioni mbështetës për personat me çrregullime të zhvillimit. Secila prej këtyre diagnozave ishte vendosur nga Kumazaki, një psikiatër me më shumë se 20 vjet përvojë. Grupi krahasues përbëhej nga 41 persona pa autizëm, ndërsa 17 vullnetarë të tjerë, të cilët kishin shënuar rezultate të larta në pyetësorët mbi tiparet autike, u përjashtuan nga studimi. Më vonë, të njëjtat detyra u plotësuan edhe në internet nga një grup tjetër personash pa autizëm. Shanset dukeshin më të afërta Parashikimi i parë u konfirmua, pasi pjesëmarrësit me autizëm kishin prirjen t'u caktonin shprehjeve shifra më të ngjashme sesa grupi pa autizëm. Ky ishte një ndryshim statistikisht domethënës. I njëjti model u shfaq edhe kur u krahasuan çiftet e shprehjeve me tone të kundërta. Me fjalë të tjera, një shprehje pozitive dhe një negative nuk nënkuptonin domosdoshmërisht shanse shumë të ndryshme për personin që i lexonte. Megjithatë, mesatarisht, të tria grupet vepruan në mënyrë të ngjashme: sa më të larta të ishin gjasat që u caktonin shprehjeve, aq më fort e rekomandonin trajtimin. Formulimi pozitiv gjithashtu i forconte rekomandimet, përtej ndikimit që kishin vlerësimet numerike. Në eksperimentin e parë, personat pa autizëm i ndiqnin më nga afër përqindjet e tyre, megjithëse ndikimi i formulimit pozitiv nuk ndryshonte qartë mes dy grupeve. Njerëzit marrin vendime bazuar në këshillat mjekësore Megjithatë, këto mesatare fshihnin disa dallime mes individëve. Duke përdorur një model statistikor, ekipi vlerësoi se sa shumë mbështetej secili vullnetar te përqindja e tij dhe sa te formulimi i fjalëve, përpara se t'i ndante pjesëmarrësit sipas këtyre rezultateve. Njëri grup, i përbërë kryesisht nga persona me autizëm, ndiqte formulimin pozitiv ose negativ të fjalëve, ndërsa përqindjet që këta vullnetarë kishin dhënë nuk sillnin ndonjë ndryshim të dallueshëm në këshillat e tyre. Për një grup të dytë (kryesisht persona pa autizëm), rëndësi kishin vetëm përqindjet, ndërsa një grup i tretë, i përbërë nga persona me dhe pa autizëm, përdorte të dyja mënyrat. “Ndërsa zbuluam se pjesëmarrësit me ASD kishin prirjen t'u caktonin kuptime numerike më të ngjashme shprehjeve të ndryshme verbale, më e rëndësishmja ishte se identifikuam tri modele të dallueshme të vendimmarrjes, duke zbuluar ndryshime si brenda grupeve, ashtu edhe ndërmjet tyre”, tha Ueda. Grupet përputheshin kur përdornin përqindjet Nuk kishte nevojë të hamendësohej se çfarë nënkuptonte mjeku kur mendimi jepej në përqindje, pasi çdo vullnetar merrte të njëjtën mundësi prej 10%, 30% ose 50%. Me rritjen e kësaj shifre, të gjitha grupet e rekomandonin më fort trajtimin dhe nuk u gjetën dallime të qarta mes grupeve (ose mes tri stileve të vendimmarrjes) në këto pyetje. Pra, dallimet shfaqeshin kur vullnetarëve u duhej t'i përkthenin vetë fjalët në përqindje. Ky krahasim ishte eksplorues, që do të thotë se nuk ishte pjesë e parashikimeve fillestare të ekipit. Ndryshimet në moshë dhe koeficientin e inteligjencës (IQ) Studimi lë të hapur pyetjen se sa nga ky model ishte rezultat i vetë autizmit. Në eksperimentin e parë, koeficienti i vlerësuar i inteligjencës (IQ) në grupin me autizëm ishte mesatarisht rreth 92, krahasuar me rreth 111 në grupin krahasues. Dy grupet ndryshonin gjithashtu për nga mosha (mesatarisht 22 vjeç në grupin me autizëm dhe 42 vjeç në grupin krahasues). Për t'i zvogëluar këto dallime, të 49 vullnetarët që morën pjesë në studimin online ishin në të njëzetat e tyre, ndërsa kualifikimi më i lartë arsimor ishte diploma e shkollës së mesme ose një diplomë profesionale. Vullnetarët që morën pjesë online i mbanin shprehjet më të ndara nga njëra-tjetra në aspektin numerik sesa grupi me autizëm, por më pranë njëra-tjetrës sesa grupi fillestar krahasues. Intervalet e rezultateve mbivendoseshin dhe autorët menduan se aftësitë njohëse mund të ndihmonin në shpjegimin e këtij rezultati. Studimi nuk mundi t'i dallonte qartë efektet e mundshme të autizmit nga ato të aftësive njohëse. Nga ana tjetër, mosha dhe gjinia dukeshin si shpjegime jo të mundshme për modelet e vërejtura. Çfarë përcakton secilin stil vendimmarrjeje? Ekipi gjithashtu nuk mundi të shpjegonte se përse një person i caktuar parapëlqente një mënyrë vendimmarrjeje ndaj një tjetre. Parehatia përballë pasigurisë ishte një shpjegim i mundshëm, por kjo nuk u mat në studim. “Megjithatë, gjetjet tona sugjerojnë se mënyra se si komunikojmë pasigurinë meriton më shumë vëmendje, veçanërisht kur njerëzit marrin vendime të rëndësishme për shëndetin, arsimin ose jetën e përditshme”, tha Ueda. “Ne pamë se edhe ndryshimet shumë të vogla në formulimin e fjalëve mund të ndikojnë në vendimet e njerëzve.” Meqenëse eksperimenti përfshinte këshilla për një mik imagjinar, ende nuk dihet se si mund të zgjedhin njerëzit kur në rrezik janë shëndeti ose paratë e tyre. Studimet e ardhshme mund të shqyrtojnë së bashku IQ-në dhe tiparet e autizmit, në situata që i afrohen më shumë vendimeve reale.