Don Shtjefën Kurti: Trashëgimia e përjetshme e martirit që nuk iu gjend as varri

Pas ceremonisë madhështore të lumturimit të 38 martirëve të Kishës Katolike Shqiptare në Shkodër, një angazhim i rëndësishëm hulumtues ka hedhur dritë mbi jetën dhe veprën e don Shtjefën Kurtit. Ky misionar i shquar, i cili sakrifikoi gjithçka kundër regjimit komunist dhe për ruajtjen e identitetit fetar, është bërë subjekt i një pune voluminoze dokumentare. Studiuesit Nikolin Kurti, Nikollë Loka dhe avokati Alfred Duka kanë arritur të sjellin për lexuesin dëshmi të çmuara që zbardhin rrugëtimin e tij patriotik dhe klerikal, në një kohë kur vendndodhja e eshtrave të tij mbetet ende një mister tragjik. Jeta e don Shtjefën Kurtit ishte një përballje e vazhdueshme me sfidat. I lindur më 24 dhjetor 1897 në Ferizaj, në një familje me tradita të thella atdhetare, ai ndoqi thirrjen e tij hyjnore që në moshë të re. Pas përfundimit të shkollës fillore në vendlindje, ai vijoi studimet në Seminarin Pontifik të Shkodrës dhe më pas në Romë. I pajisur me një kulturë të gjerë dhe njohës i pesë gjuhëve të huaja, përfshirë latinishten, gjermanishten dhe frëngjishten, don Shtjefni refuzoi karrierën e sigurt në Selinë e Shenjtë për t’iu përkushtuar popullit të tij të vuajtur. Pas shugurimit meshtarak më 13 maj 1921, ai u kthye në Novoselë të Gjakovës, ku nisi misionin e tij fisnik. Në një periudhë të mbushur me presione dhe mizori nga regjimet shoviniste të kohës, don Shtjefni, në bashkëpunim me klerikë të tjerë si don Luigj Gashi dhe don Gjon Bisaku, u bë mburojë për popullatën shqiptare. Ai nuk u mjaftua vetëm me shërbimin fetar, por ndërtoi kishën e re në Novoselë dhe punoi palodhur për edukimin patriotik të besimtarëve. Pavarësisht kërcënimeve të vazhdueshme nga autoritetet serbe dhe përballjes me realitetin e hidhur të vrasjes së at Shtjefën Gjeçovit, don Shtjefni nuk u tërhoq kurrë. Edhe kur iu kërcënua jeta me mesazhe të drejtpërdrejta, ai vazhdoi misionin e tij me guxim të pashoq. Sot, monografia e realizuar nga autorët e lartpërmendur shërben si një dëshmi historike e një jete të shkrirë në shërbim të kombit dhe fesë, duke e mbajtur gjallë kujtimin e një martiri që mbetet simbol i qëndresës shqiptare.