Kriza e punësimit për të rinjtë: Rritet numri i të papunëve, tregu sfidohet nga mungesa e përvojës

Treguesit zyrtarë dëshmojnë një tendencë shqetësuese për sa i përket integrimit të të rinjve në tregun e punës. Sipas Anketës së Forcave të Punës, papunësia për grup-moshën 15-29 vjeç ka shënuar një rritje vjetore prej 16% gjatë tremujorit të dytë të vitit, ndërkohë që regjistrat administrativë konfirmojnë se 16,537 të rinj janë zyrtarisht të papunë, një shifër kjo 4.3% më e lartë krahasuar me një vit më parë. Pas një përmirësimi të lehtë të regjistruar në tremujorin e parë të vitit 2025, papunësia mes të rinjve ka marrë një kthesë negative. Në tre tremujorët pasues, numri i të papunëve është rritur në mënyrë të vazhdueshme, duke tejkaluar pragun e 16.5 mijë personave në tremujorin e dytë të këtij viti. Kjo situatë buron nga vështirësitë e theksuara të të rinjve për t’u bërë pjesë e dinamikave të tregut. Ndonëse ekonomia po gjeneron vende të reja pune, shumica e këtyre pozicioneve kërkojnë eksperiencë të mëparshme ose aftësi specifike që shpesh mungojnë te të rinjtë, duke krijuar një hendek të dukshëm mes kërkesave të bizneseve dhe profilin e punëkërkuesve të rinj. Një faktor tjetër ndikues është edhe emigracioni i të rinjve, i cili, ndonëse ka reduktuar ofertën e punës në disa sektorë, ka nxjerrë në pah sfidat e atyre që mbeten në vend për të siguruar një punësim të qëndrueshëm. Për më tepër, kalimi nga bankat e shkollës drejt punësimit është bërë një proces gjithnjë e më i gjatë dhe i ndërlikuar për individët pa përvojë profesionale. Statistikat e Anketës së Forcave të Punës për tremujorin e dytë të vitit 2026 tregojnë një rritje të numrit të të papunëve të moshës 15-29 vjeç në 36.7 mijë persona, nga 31.6 mijë që ishin në të njëjtën periudhë të vitit 2025. Të dhënat administrative tregojnë se gjysma e këtij kontingjenti janë regjistruar zyrtarisht si të papunë, duke konfirmuar dëshirën e tyre për të punuar, por pamundësinë për të gjetur një vend të përshtatshëm. Paradoksalisht, ky përkeqësim ndodh në një kohë kur bizneset e identifikojnë mungesën e fuqisë punëtore si pengesën kryesore për zhvillimin e tyre. Ndërkohë që të rinjtë hasin vështirësi, grup-moshat e tjera po integrohen më shpejt në treg, ku përfshihen edhe pensionistët. Në tremujorin e dytë të vitit 2026, numri i pensionistëve të punësuar arriti në 145 mijë, me një rritje vjetore prej 10.4%, duke përbërë 13% të totalit të të punësuarve. Në të kundërt, numri i të rinjve të punësuar ka pësuar rënie, duke zbritur në 170.3 mijë persona, ose 4% më pak se një vit më parë.