Ish-koloneli jugosllav: Apeli mund të ndryshojë perceptimin ndërkombëtar për luftën e UÇK-së

Ish-koloneli i Ushtrisë Jugosllave, Srbobran Radić, ka dhënë së fundmi komente rreth gjykimit që po zhvillohet ndaj ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Sipas tij, ky proces gjyqësor i ka kaluar përmasat e thjeshta të përgjegjësisë individuale dhe mund të ketë ndikim në mënyrën se si do të shihet në rrafshin ndërkombëtar lufta e Kosovës. Radić, i cili gjatë periudhës së luftës ka mbajtur detyra ushtarake në strukturat e ish-Jugosllavisë, ka shfaqur hapur qasje kritike ndaj UÇK-së dhe figurave kryesore të saj, ndërkohë që ka shprehur dyshime rreth epilogut të këtij rrugëtimi juridik në Hagë. Në lidhje me mundësinë e shpalljes së pafajësisë për ish-krerët e UÇK-së, ai ka bërë një paralelizëm me procesin e gjeneralëve kroatë, të cilët pas dënimit në shkallë të parë u liruan përfundimisht nga trupi gjykues i apelit. “Kam frikë se kjo mund të përfundojë si një farsë, sikurse rasti i gjeneralëve në Kroaci, të cilët në fund u liruan”, ka deklaruar Radić. Ai ka vënë në pah tri skenarë të mundshëm për këtë çështje: lënien në fuqi të vendimit, shfajësimin e të akuzuarve vetëm për disa pika të aktakuzës, ose lirimin e tyre të plotë. Sipas vlerësimit të tij, nëse verdikti konfirmohet, kjo gjë do të mund të prodhonte pasoja në optikën ndërkombëtare ndaj UÇK-së, duke aluduar se çështja ndaj Hashim Thaçit dhe bashkëpunëtorëve të tij shtrihet përtej aspektit individual. Në fjalën e tij, ish-koloneli ka hedhur akuza edhe drejt shteteve perëndimore, duke veçuar Gjermaninë, Britaninë e Madhe dhe Vatikanin për ndërhyrje në zhvillimet që sollën copëtimin e ish-Jugosllavisë. Radić pretendon se lëvizja për pavarësi e shqiptarëve ka gjetur mbështetje të jashtme dhe se perëndimorët kanë ndjekur agjenda të caktuara gjeopolitike në rajon. Ai ka përmendur gjithashtu diplomatin amerikan Richard Holbrooke, duke sugjeruar se zyrtarët e Shteteve të Bashkuara kanë ndikuar në kthesën e qëndrimeve ndërkombëtare karshi UÇK-së. Sipas narrativës së tij, UÇK-ja fillimisht cilësohej si organizatë terroriste, për t'u shndërruar më pas në një lëvizje çlirimtare si pasojë e lëvizjeve në diplomacinë e vendeve perëndimore. Radić ka kundërshtuar po ashtu realitetin e shtetësisë së Kosovës, duke u shprehur se Kosova dhe Metohia mbeten pjesë integrale e Serbisë. Një pjesë e komenteve të tij janë fokusuar te ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, duke i vënë theksin të kaluarës së tij politike dhe lidhjeve me zonën e Drenicës dhe familjen Jashari. Ai ka pretenduar se veprimtaritë e hershme të këtij grupi kishin natyrë kriminale dhe terroriste, duke pasqyruar kështu qëndrimet tradicionale të politikës zyrtare serbe ndaj luftës. Megjithatë, këto mbeten vetëm pretendime të Radićit, të cilat nuk kanë asnjë mbështetje apo vërtetim nga ndonjë vendim i formës së prerë të drejtësisë. Këto deklarata vijnë në një kohë kur gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së në Dhomat e Specializuara në Hagë vazhdon të jetë në qendër të vëmendjes publike në Kosovë dhe Serbi. Në themel të këtij procesi gjyqësor qëndron përgjegjësia penale e secilit individ për pikat e ngritura në aktakuzë, e cila nuk duhet të ngatërrohet me vlerësimin e karakterit të luftës së UÇK-së apo me fajësinë e një populli të tërë. Në anën tjetër, deklaratat e ish-komandantit ushtarak serb shprehin pozicionin e tij politik ndaj ngjarjeve historike, duke mbetur pjesë e një debati më të gjerë mbi të kaluarën dhe interpretimin e saj.