Psikologjia e errët: 11 shprehjet që përdorin fshehurazi personat me prirje narciste

Në kontaktin e parë, individët me tipare narciste shpesh krijojnë imazhin e një njeriu tejet bujar dhe jashtëzakonisht simpatik. Ata mund të shpërndajnë komplimente pa kursim ose të pozicionohen si mbështetësit më të mëdhenj brenda një grupi shoqëror. Për dikë që nuk i njeh mirë këto dinamika, kjo sjellje mund të duket si një mirësi e pastër dhe e sinqertë. Megjithatë, ndryshe nga empatia e vërtetë, mirësia e një narcisti rrallëherë vjen pa kushte. Për të krijuar lidhje emocionale me të tjerët, personat me prirje narciste shpesh përdorin shprehje të caktuara që i ndihmojnë të duken fisnikë. Zbulimi i asaj që fshihet pas këtyre fjalëve është thelbësor për të identifikuar sjelljet manipuluese. Ajo që ka rëndësi nuk është vetëm përmbajtja e asaj që thuhet, por mbi të gjitha motivi i fshehtë pas saj. 1. “I bëra të gjitha këto për ty” Kjo frazë shërben si një instrument i fuqishëm manipulimi dhe kontrolli. Personi paraqitet si një figurë altruiste dhe vetëmohuese, duke ju vendosur në një pozitë ku rrezikoni të dukeni mosmirënjohës nëse shfaqni pakënaqësi ose kërkoni diçka ndryshe. Kjo taktikë përdoret për t'ju ngarkuar me ndjenjën e fajit dhe për t'ju shtyrë drejt pranimit të vullnetit të tyre, duke krijuar një borxh emocional të pashlyeshëm. Duke i paraqitur veprimet e veta si sakrifica personale për hir tuaj, ata maskojnë qëllimet e vërteta dhe shmangin çdo lloj përgjegjësie për sjelljen e tyre. Kjo strategji u mundëson të ruajnë kontrollin mbi lidhjen, ndërkohë që mbrojnë fasadën e tyre si njerëz “të mirë”. Njerëzit me prirje narciste mund të kërkojnë “paqe” pasi një debat është zvarritur ose kur dëshirojnë t'i shmangen ballafaqimit me emocionet e personit tjetër. Studimet dëshmojnë se individët me tipare narciste raportojnë më shpesh se ndihen të përjashtuar nga shoqëria, ndërkohë që edhe vetë përjetojnë shpesh izolim për shkak të sjelljeve të tyre. Në raste të tilla, qëllimi nuk është kurrë zgjidhja e konfliktit, por ndërprerja e një bisede që i vendos në siklet ose që rrezikon kontrollin e tyre mbi situatën. Duke u shfaqur si pala e qetë dhe racionale, ata mund ta portretizojnë bashkëbiseduesin si konfliktual ose të paarsyeshëm. Pra, nuk bëhet fjalë për paqe të vërtetë, por për mbrojtjen e rehatisë së tyre personale dhe ruajtjen e kontrollit. 3. “Je shumë i ndjeshëm, thjesht po bëja shaka” Kjo fjali shfrytëzohet për të minimizuar ndjenjat tuaja dhe për të zhvendosur fokusin larg veprimeve të vetë personit. Njëkohësisht, ajo synon t'ju bëjë të ndiheni fajtorë pse jeni lënduar, duke e paraqitur reagimin tuaj emocional si burimin e vërtetë të problemit. Kjo lidhet ngushtë me një formë manipulimi që ju bën të vini në dyshim perceptimin tuaj dhe t'ju shtyjë drejt ndjenjës së fajit sa herë që vendosni kufij personalë. Sipas psikoterapistit Mark Shelvock, prindërit me tipare narciste mund të shfaqin një vetëbesim të tejskajshëm në pamje të jashtme, por vuajnë nga një brishtësi e thellë e brendshme. Një prind narcist që përdor humorin si mburojë për t'i ikur përgjegjësisë, duke e bërë fëmijën të ndihet fajtor nën petkun e shakasë së padëmshme, kontribuon në zhvillimin e modeleve të vetëdyshimit dhe vështirësive në vendosjen e kufijve gjatë jetës së tyre të ardhshme. 4. “Unë thjesht po tregohem i sinqertë” Edhe pse sinqeriteti mbetet një vlerë e lartë, kur përdoret si alibi për të justifikuar komente lënduese ose manipuluese, ai shndërrohet në një problem serioz. Një individ me prirje narciste e përdor këtë shprehje për t'i shpëtuar përgjegjësisë rreth tonit dhe mënyrës se si i komunikon gjërat. Ata mund të thonë fjalë të rënda dhe më pas t'i arsyetojnë ato duke pretenduar se “thjesht po shprehnin të vërtetën”. Në një komunikim të shëndetshëm, sinqeriteti shoqërohet gjithmonë me ndjeshmëri dhe respekt ndaj tjetrit.