Brukseli paralajmëron Prishtinën dhe Beogradin: Stanjacioni në dialog sjell pasoja të rënda

Progresi në dialog vijon të mbetet parakusht i domosdoshëm për integrimin evropian të Kosovës dhe Serbisë, ndërkohë që ngecja në këtë proces paralajmërohet se do të prodhojë kosto të rënda politike dhe financiare. Ky mesazh përcaktohet qartë në draftraportet vjetore të Komisionit Evropian, të cilat janë planifikuar të bëhen publike më 4 nëntor. Në dokumentin që i dedikohet Serbisë, theksohet se ky shtet ka vepruar në shkelje të hapur të angazhimeve të marrë përsipër, duke përfshirë fushatat diplomatike kundër anëtarësimit të Kosovës në mekanizmat ndërkombëtarë, me theks të veçantë në Këshillin e Evropës dhe në Interpol. Sipas të gjeturave të draftit, këto qasje dhe gjuha nxitëse e përdorur vazhdimisht nga përfaqësuesit shtetërorë serbë vazhdojnë të dëmtojnë përpjekjet për normalizim. Njëkohësisht, Beogradi ballafaqohet me kritika të ashpra për mungesën e vullnetit për të sjellë para drejtësisë përgjegjësit e sulmit të armatosur në Banjskë në shtator të vitit 2023. Në anën tjetër, situata e sigurisë në veriun e vendit cilësohet si e qetë, por tejet e ndjeshme dhe e brishtë. Kosovës i adresohet kritika se ka ndërmarrë shpesh hapa që bien ndesh me detyrimet e dala nga procesi i dialogut, duke përfshirë ndërhyrjet e policisë ndaj strukturave paralele të financuara nga Beogradi. Drafti evidenton gjithashtu se nuk është shënuar asnjë hapi para drejt formimit të Asociacionit të komunave me shumicë serbe, ndërsa Prishtina bëhet thirrje që ta zhbllokojë këtë çështje, konform zotimeve në dialog. Sa i përket fatit të strukturave të mbështetura nga Serbia në territorin kosovar, raporti sugjeron që kjo çështje të gjejë zgjidhje përmes mekanizmave të dakordësuar të dialogut dhe legjislacionit vendor, duke shmangur veprimet e njëanshme dhe të pakoordinuara. Brukseli kërkon ngritjen e një dialogu të mirëfilltë e të strukturuar me komunitetin serb në Kosovë, si dhe bashkëpunim të ngushtë me Përfaqësuesin Special të Bashkimit Evropian për Dialog. Lidhur me çështjen e urës mbi lumin Ibër, qëndrimi evropian mbetet se ajo duhet të lëshohet për qarkullim, por kërkohet një sinkronizim më i lartë ndërmjet pushtetit lokal dhe atij qendror. Në përfundim, sipas këtij drafti, Kosova nuk ka shfaqur progres të mjaftueshëm në fushat kyçe, kurse puna e institucioneve shtetërore është vështirësuar si pasojë e përçarjes dhe fragmentimit politik.