Brukseli paralajmëron Prishtinën dhe Beogradin: Stanjacioni në dialog sjell pasoja të rënda politike dhe ekonomike

Progresi në dialog vijon të mbetet parakusht i domosdoshëm për avancimin e Kosovës dhe Serbisë drejt rrugës evropiane, ndërkohë që çdo ngecje e mëtejshme do të shoqërohet me kosto të prekshme politike dhe financiare. Ky mesazh përcaktohet qartë në draftraportet vjetore të Komisionit Evropian për të dyja vendet, të cilat pritet të bëhen publike më 4 nëntor. Sa i përket Serbisë, dokumenti vë në pah se ajo ka vepruar në shkelje të hapur të angazhimeve të saj, duke përfshirë fushatat e lobimit kundër anëtarësimit të Kosovës në mekanizmat ndërkombëtarë, me theks të veçantë në Këshillin e Evropës dhe në Interpol. Sipas vlerësimeve në draft, këto hapa, shoqëruar me gjuhën e vazhdueshme nxitëse të zyrtarëve në Beograd, vazhdojnë të dëmtojnë përpjekjet për normalizim, ndërsa Beogradi kritikohet ashpër edhe për mungesën e çfarëdo hapi konkret drejt vënies para përgjegjësisë të autorëve të sulmit të armatosur në Banjskë në shtator të vitit 2023. Në anën tjetër, situata e sigurisë në rajonet veriore të Kosovës cilësohet si e qetë, por njëkohësisht shumë e brishtë. Prishtina ngarkohet me përgjegjësi për ndërmarrjen e hapave që bien ndesh me detyrimet e dala nga dialogu, duke përfshirë ndërhyrjet policore kundër strukturave paralele që financohen nga Serbia. Drafti i Komisionit Evropian vë re gjithashtu se nuk është shënuar asnjë lëvizje përpara lidhur me themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe, duke i bërë thirrje Kosovës që ta nisë pa vonesë këtë proces në përputhje me obligimet ndërkombëtare. Sa i përket statusit të strukturave të mbështetura nga Serbia brenda territorit të Kosovës, dokumenti nënvizon se çështja duhet të rregullohet përmes kornizës së marrëveshjeve të dialogut dhe legjislacionit vendor, duke shmangur veprimet e pakoordinuara. Brukseli kërkon ngritjen e mekanizmave të konsultimit të strukturuar me komunitetin serb në Kosovë, si dhe një bashkëpunim më intensiv me Përfaqësuesin Special të Bashkimit Evropian për Dialogun. Lidhur me çështjen e hapjes së urës mbi lumin Ibër, qëndrimi evropian mbetet se ajo duhet të funksionalizohet, por kërkohet një koordinim dukshëm më i mirë ndërmjet nivelit qendror dhe atij lokal. Në përfundim, drafti konstaton se Kosova nuk ka shënuar hapa përpara në reformat në fushat fundamentale, ndërkohë që puna e institucioneve shtetërore është ngadalësuar si pasojë e përçarjeve dhe fragmentimit politik.