Kriza energjetike: 11 shtete të Bashkimit Evropian nxjerrin në treg mbi 20 milionë fuçi naftë nga rezervat e emergjencës

Përballë paqëndrueshmërisë së vazhdueshme gjeopolitike në Lindjen e Mesme dhe frikës nga ndërprerjet e furnizimit në prag të stinës së dimrit, 11 vende anëtare të Bashkimit Evropian kanë vendosur të hapin rezervat e tyre strategjike. Ky angazhim parashikon nxjerrjen në treg të 20.5 milionë fuçive naftë deri në fund të muajit janar të vitit 2027. Shtetet që i janë bashkuar kësaj nisme urgjente përfshijnë Belgjikën, Danimarkën, Francën, Gjermaninë, Greqinë, Italinë, Lituaninë, Luksemburgun, Holandën, Portugalinë dhe Suedinë. Ky hap vjen si pasojë e drejtpërdrejtë e deklaratës së liderëve të G7 për sigurinë energjetike dhe thirrjes zyrtare të lëshuar nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA). Në një deklaratë të përbashkët të nënshkruar nga anëtarët e BE-së që bëjnë pjesë në IEA, theksohet se janë ndërmarrë hapa vendimtarë për të rritur furnizimin afatshkurtër me lëndë të parë dhe produkte të rafinuara, përmes çlirimit të vëllimeve të konsiderueshme nga stoqet strategjike të naftës. Iniciativa u bë publike nga ministri francez i Energjisë, Roland Lescure, gjatë takimit të ministrave të linjës që u mbajt në Luksemburg më 29 tetor. Lëvizja pason një operacion të ngjashëm të ndërmarrë në muajin mars, kur u çliruan 42.6 milionë fuçi naftë dhe derivate të saj, në kuadër të një aksioni të bashkërenduar nga IEA me seli në Paris. Pavarësisht se autoritetet në Bruksel sigurojnë se nuk ka rrezik për mungesa fizike të karburantit në treg, Komisioneri i Energjisë, Dan Jorgensen, ka tërhequr vëmendjen se çmimet e larta dhe të papërballueshme rrezikojnë të dëmtojnë rëndë shtresat më të ndjeshme të shoqërisë. Si ilustrim, më 20 tetor, nafta e papërpunuar e llojit Brent u shit me 112 dollarë për fuçi, një rritje drastike krahasuar me kuotën e para luftës prej 40 dollarësh. Ekonomia e Bashkimit Evropian mbetet tejet e ndjeshme ndaj goditjeve në tregjet e karburanteve të rafinuara, të cilat luajnë një rol kyç në transportin rrugor, qarkullimin e mallrave, sektorin bujqësor dhe atë industrial. Ky vendim për përdorimin e rezervave strategjike, i nxitur edhe nga presioni i shtuar i administratës amerikane përpara samitit të G7-ës, synon të sjellë një lehtësim të menjëhershëm të tregut dhe rritje të furnizimeve. Megjithatë, ekspertët dhe analistët e fushës e vlerësojnë këtë masë vetëm si një zgjidhje të përkohshme emergjente, e cila nuk mund të mbulojë mangësitë strukturore dhe dobësitë afatgjata të sistemit energjetik evropian.