Valë trazirash dhe protestash masive në Evropë: Çfarë po ndodh nga Franca e deri në Shqipëri

Një valë e fuqishme protestash, të organizuara nga nxënësit, studentët dhe mbështetësit e tyre, ka përfshirë një sërë vendesh evropiane, duke u shtrirë nga Franca, Belgjika, Italia, Portugalia, Spanja, Greqia dhe Austria, e deri në Shqipëri. Njëkohësisht, pakënaqësitë dhe kundërshtimet po shtohen dukshëm edhe në Gjermani, Holandë, Serbi dhe Irlandë. Në Francë, gjithçka nisi në gjimnazin "Lycée Antoine-de-Saint-Exupéry" në Créteil, në juglindje të Parisit. Që nga mesi i shtatorit, trupa mësimore hyri në grevë për të kundërshtuar shkurtimet e vendeve të punës dhe mungesën kronike të financimeve, një lëvizje të së cilës iu bashkuan menjëherë edhe nxënësit. Demonstratat u zgjeruan me shpejtësi fillimisht në kryeqytet dhe më pas në mbarë territorin francez. Sipas shifrave zyrtare, të paktën 550.000 persona dolën në rrugë gjatë së shtunës, ku grupe personash të maskuar shfrytëzuan situatën për të ushtruar dhunë. Në disa qytete u regjistruan plaçkitje dyqanesh, si dhe u vunë zjarr makina dhe kosha plehrash, ndërsa në qytetin Limoges u dogj plotësisht ndërtesa e bashkisë e datuar që nga viti 1883. Autoritetet raportuan për 1800 persona të arrestuar dhe mbi 500 efektivë policie e zjarrfikës të plagosur. Si pasojë direkte e këtyre trazirave, qeveria njoftoi vendosjen e shtetrrethimeve në nivel lokal. Pakënaqësitë franceze gjetën jehonë edhe në Belgjikë. Pas bllokimit të shkollave më 1 tetor në Liège, sindikatat organizuan një ditë greve kombëtare dhe një protestë të madhe në Bruksel më 9 tetor. Përplasje të dhunshme mes të rinjve dhe forcave të rendit u shënuan sërish në këto dy qytete më 12 dhe 17 tetor. Këto protesta u drejtuan kryesisht kundër masave qeveritare të kursimit, të cilat parashikojnë shkurtime prej rreth dhjetë miliardë eurosh. Këtu përfshihen edhe 500 milionë euro më pak për sistemin arsimor frankofon deri në vitin 2029, rritja e tarifave të studimit, si dhe heqja e biletave të lira të autobusëve për të rinjtë. Edhe Italia u përfshi nga tensionet kur të shtunën (17.10.), gjatë një proteste kundër luftërave dhe inflacionit në Milano, pati përplasje të hapura me policinë. Demonstrues të maskuar plaçkitën dyqane, sulmuan forcat speciale me gurë kalldrëmi dhe i vunë flakën barrikadave që kishin ngritur vetë. Kryetari i Bashkisë së Milanos, Giuseppe Sala, i cili i takon së qendrës së majtë, u shpreh për mediat vendase: "Arsyet e protestave ishin të kuptueshme. Megjithatë, dhuna ndaj policisë dhe dëmet e rënda të shkaktuara në qytet nuk mund të justifikohen." Në Portugali, dhjetëra mijëra qytetarë dolën në sheshe për të protestuar kundër shtrenjtimit të kostove të jetesës dhe krizës së thellë në tregun e banesave, pasi qiratë e larta janë bërë të papërballueshme për një pjesë të madhe të popullsisë. Sipas një raporti të Komisionit Evropian publikuar në qershor, çmimet e pronave në këtë vend janë rritur në mënyrë nominale me 130 për qind që nga viti 2013. Ndërkohë, të dhënat e Zyrës Kombëtare të Statistikave tregojnë se qiratë për kontratat e reja janë rritur me 10,2 për qind krahasuar me një vit më parë. Pasoja të ngjashme të krizës së banesave po vuhen rëndë edhe në Spanjë. Zemërimi qytetar ndaj qirave tejet të larta u ndez edhe më shumë në shtator, pas rastit të pensionistes 87-vjeçare, Maricarmen Abascal, e cila u detyrua të largohej nga apartamenti i saj në Madrid më 23 shtator, pas një beteje ligjore shumëvjeçare. Ajo kishte jetuar atje për 70 vjet, por nuk mund ta paguante më pensionin e saj pasi qiraja ishte rritur me 275 për qind nga një investitor.