Krizë e rëndë në Gjirin Persik: Goditet dhe zhytet anija tregtare, rrezik për lundrimin ndërkombëtar

Përshkallëzimi i situatës gjeopolitike në rajonin e Gjirit Persik po lë pasojat e tij të drejtpërdrejta mbi sigurinë e lundrimit detar global. Një anije kontejnerësh është zhytur në fund të detit pranë Ngushticës së Hormuzit, pasi u godit nga një predhë, ndërkohë që një tjetër mjet lundrues mallrash, i dëmtuar nga një sulm i mëparshëm, rrezikon të pësojë të njëjtin fat pas dështimit të operacioneve për shpëtimin e tij. Të dhënat nga strukturat e sigurisë detare konfirmojnë se anija tregtare “GFS Pride”, e cila mbante flamurin e Singaporit, u mbyt pasi u godit pranë një prej artereve më jetike për transportin botëror të naftës. Përmes një njoftimi për lundrimin të publikuar më 14 tetor, Hidrografi i Pakistanit bëri të ditur se mjeti lundrues është përmbysur plotësisht, ndërsa në hapësirën detare përreth po lundrojnë kontejnerë të shkëputur, të cilët përbëjnë një rrezik serioz për trafikun e anijeve të tjera. Kompania “GFS Ship Management FZE”, me seli në Emiratet e Bashkuara Arabe që menaxhon anijen, nuk ka lëshuar ende një deklaratë zyrtare lidhur me këtë ngjarje të rëndë. Sipas evidencave të Organizatës Ndërkombëtare Detare, ky është rasti i dytë i një anijeje të konfirmuar si e fundosur që nga nisja e konfliktit ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit më 28 shkurt, duke ngritur alarmin për mbrojtjen e transportit tregtar në zonë. Në një zhvillim tjetër të ndarë nga ky incident, anija transportuese e mallrave të thata “Cape Dao”, e regjistruar me flamur të Antigua dhe Barbudës, po përballet gjithashtu me rrezikun imminent të fundosjes. Ky mjet ishte goditur nga një predhë më 23 shtator dhe, sipas agjencisë britanike të vlerësimit të riskut detar Vanguard, përpjekjet e ndërmarra për ta shpëtuar atë kanë rezultuar të pasuksesshme. Firma menaxhuese e kësaj anijeje, “Peonies Shipmanagement FZE”, e cila gjithashtu e ka bazën në Emiratet e Bashkuara Arabe, nuk ka qenë e arritshme për të dhënë ndonjë koment. Nga ana tjetër, dy zyrtarë të lartë nga Irani kanë pohuar për agjencinë e lajmeve se Teherani po zbaton strategji të reja për të vënë në shënjestër mjetet lundruese që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit. Sipas tyre, qëllimi kryesor është mbajtja e çmimeve të naftës në kuota të larta dhe ushtrimi i presionit politik mbi vendimmarrjen në Uashington. Duke qenë se Ngushtica e Hormuzit përfaqëson një ndër nyjat më strategjike të ekonomisë botërore, ku kalon një vëllim i madh i eksporteve të arit të zi, çdo incident i tillë ka ndikim të menjëhershëm dhe të ndjeshëm në tregjet ndërkombëtare energjetike dhe në sigurinë e lundrimit.