Perspektiva globale: FMN-ja rishikon në rritje parashikimin për vitin 2026, por paralajmëron rreziqe nga energjia

Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka përditësuar të martën parashikimet e tij, duke e rritur në 3.1% projeksionin për zgjerimin e ekonomisë globale në vitin 2026. Ky vendim vjen si pasojë e rezistencës që po shfaqin tregjet e zhvilluara dhe hovit të madh që kanë marrë investimet e orientuara drejt inteligjencës artificiale. Megjithatë, institucioni financiar vë në dukje se ritmet e rritjes do të pësojnë një ngadalësim krahasuar me kuotën 3.5% të vitit 2025. Në të njëjtën kohë, shtrenjtimi i energjisë, i ndërlidhur ngushtë me konfliktin mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, sjell kërcënime serioze, veçanërisht për shtetet me të ardhura të ulëta që nuk po përfitojnë nga vala e investimeve teknologjike. Në këtë linjë, FMN-ja bën të ditur se zhvillimi ekonomik në eurozonë do të frenohet në 1.1% gjatë këtij viti, për të shënuar më pas një rikuperim të lehtë në vitin 2027. Shkaqet kryesore lidhen me faturat e larta të energjisë dhe mungesën e optimizmit te konsumatorët. Ky parashikim për vitin 2026, i publikuar në raportin më të ri të Perspektivës Ekonomike Botërore, shënon një përmirësim prej 0.2 pikësh përqindjeje në raport me të dhënat e muajit korrik, pas një rritjeje modeste prej 1.2% të shënuar vitin e kaluar. Edhe pse PBB-ja e eurozonës pati një kthesë pozitive duke u rritur me 2.6% në tremujorin e dytë të këtij viti, pas stanjacionit në tre muajt e parë, fondi parashikon se presioni i inflacionit do të mbetet i pranishëm edhe përgjatë vitit 2027. Tensionet në Lindjen e Mesme dhe lufta e vazhdueshme e Rusisë kundër Ukrainës kanë shkaktuar një hov të çmimeve të naftës dhe gazit në nivel global. Kjo përbën një rrezik madhor për eurozonën dhe ekonomitë e tjera që varen nga importet e huaja për të plotësuar nevojat energjetike. Në raport theksohet gjithashtu se rezervat e gazit në disa zona të Evropës mbeten nën mesataren sezonale, duke i bërë tregjet tejet të ndjeshme ndaj kushteve meteorologjike përpara nisjes së stinës së ngrohjes. Për sa i përket inflacionit, ai llogaritet të jetë 3.1% përgjatë këtij viti dhe 2.8% vitin e ardhshëm, shifra këto që qëndrojnë ndjeshëm mbi cakun prej 2% të vendosur nga Banka Qendrore Evropiane. Një skenar i tillë mund ta detyrojë BQE-në të mbajë norma të larta interesi për të frenuar shpenzimet e familjeve dhe biznesit, ndërkohë që PBB-ja e eurozonës pritet të ngjitet në vetëm 1.2% gjatë vitit 2027. Fondi vlerëson se inflacioni bazë do të kthehet te shifra prej 2% vetëm gradualisht, duke arritur objektivin në eurozonë deri në mesin e vitit 2028 dhe në Britani deri në përfundim të vitit 2027. Në nivel vendesh, Gjermania si ekonomia kryesore e kontinentit synon një rritje prej 1.3% këtë vit, ndërsa Spanja do të ruajë ritme të fuqishme me 2.5% të PBB-së. Në krahun tjetër, ekonomia franceze parashikohet të rritet me vetëm 0.4% gjatë këtij viti, duke regjistruar rënie nga 0.9% që ishte në vitin 2025, ndërsa shkalla e papunësisë pritet të ngjitet në 8.4% nga 7.7% e vitit të shkuar. Për Mbretërinë e Bashkuar, FMN-ja ka përmirësuar projeksionin e rritjes për këtë vit në 1.3%, duke e ngritur me 0.3 pikë përqindjeje krahasuar me korrikun. Megjithatë, zgjerimi ekonomik britanik pritet të ngadalësohet në 1.2% për vitin e ardhshëm, për shkak se çmimet e kripura të energjisë dhe normat e larta afatgjata të interesit do të pengojnë konsumin dhe investimet.