Sekreti i mirëqenies: Pse lumturia nuk është një destinacion, por një zgjedhje e përditshme

Shpeshherë e imagjinojmë lumturinë si një stacion të largët në kohë: momentin kur do të sigurojmë më shumë të ardhura, kur do të takojmë njeriun e zemrës, kur do të gjejmë një punë më të mirë, kur do të mbyllim një sfidë apo kur rutina jonë të hyjë në një rrjedhë më të qetë. Megjithatë, shkenca e psikologjisë na fton ta shohim këtë koncept nga një tjetër prizmi. Ajo nuk përfaqëson thjesht një ndjesi kalimtare që na ndodh spontanisht, por përfshin mënyrën se si vendosim të ndërveprojmë me realitetin tonë. Edhe pse gëzimi nuk mund të jetë i pranishëm në çdo sekondë, zakonet dhe qasja jonë luajnë një rol kyç në përjetimin e përditshmërisë. Studiuesja e njohur e lumturisë, Sonja Lyubomirsky, përmes kërkimeve të saj ka vërtetuar se mirëqenia subjektive varet nga faktorë të ndryshëm, ku një peshë e rëndësishme u takon aktiviteteve dhe sjelljeve që njerëzit i kultivojnë me vullnet. Ky koncept e zhvendos fokusin nga pyetja abstrakte “A jam i lumtur?” drejt një angazhimi më praktik: “Çfarë po bëj sot për të mbështetur ekuilibrin tim shpirtëror?” Një nga këto praktika thelbësore është mirënjohja. Eksperti i kësaj fushe, Robert Emmons, ka analizuar se si kultivimi i këtij qëndrimi lidhet ngushtë me shëndetin mendor. Vëzhgimet eksperimentale tregojnë se mbajtja e shënimeve për gjërat që na japin gëzim sjell transformime pozitive në mënyrën se si e përjetojmë ekzistencën dhe nxit emocione ngushëlluese. Të jesh mirënjohës nuk nënkupton shmangien e problemeve, por refuzimin për t'i lejuar ato të errësojnë çdo gjë tjetër rreth nesh. Gjithashtu, mënyra se si i interpretojmë sfidat ka një ndikim të ndjeshëm. Psikologu Martin Seligman, ndër pionierët e psikologjisë pozitive, ka studiuar se si modelet tona të mendimit ndikojnë te mënyra se si i vlerësojmë fitoret dhe dështimet. Një individ që e percepton një pengesë si dëshmi se “gjithçka do të shkojë keq” e përjeton atë krejt ndryshe nga dikush që e sheh një ngjarje të vështirë si diçka të përkohshme dhe të kufizuar në rrethana. Megjithatë, promovimi i lumturisë si qëndrim nuk nënkupton diktimin e një pozitiviteti toksik kur nuk ndihemi mirë. Ndjenjat e rënda janë pjesë e pandashme e jetës, dhe shkenca nuk sugjeron zhdukjen me forcë të trishtimit, zemërimit apo ankthit. Përkundrazi, Susan David, eksperte e fleksibilitetit emocional, këmbëngul te rëndësia e pranimit dhe përpunimit të këtyre emocioneve në vend të një beteje të kotë kundër tyre. Mirëqenia lidhet ngushtë edhe me cilësinë e lidhjeve tona shoqërore. Edward Deci dhe Richard Ryan, përmes Teorisë së Vetëpërcaktimit, veçojnë tri nevoja psikologjike themelore: autonominë, kompetencën dhe ndjenjën e përkatësisë. Kur këto shtylla ushqehen siç duhet, individët gjejnë më lehtësisht paqe dhe motivim të brendshëm. Në këtë kuptim, lumturia nuk kërkon buzëqeshje të detyruara në çdo situatë, por përfaqëson një angazhim të përditshëm: përkushtimin ndaj marrëdhënieve, vlerësimin e asaj që zotërojmë, lejimin e emocioneve të rrjedhin pa na robëruar dhe marrjen e vendimeve në armoni me vlerat tona. Në fund të ditës, lumturia nuk kërkohet vetëm në momentet kur gjithçka shkon sipas planit. Ajo fshihet edhe në thjeshtësinë e ditëve tona normale. Një bisedë e ngrohtë me një njeri të zemrës, një ecje në natyrë, një çast qetësie, një punë që i jep kuptim jetës, një falënderim i sinqertë apo aftësia për të shijuar të tashmen janë dëshmi e kësaj. Për shkak se lumturia nuk është një garanci se jeta do të jetë gjithmonë e lehtë, ajo mbetet arti i të mos e shtyrë jetesën tonë për atë ditë kur gjithçka do të jetë e përsosur.