Zbehet besimi i qytetarëve te Gjykata Kushtetuese Gjermane, çfarë tregojnë shifrat e fundit?

Gjykata Kushtetuese Federale (Bundesverfassungsgericht) vazhdon të gëzojë besueshmëri më të lartë se çdo institucion tjetër i pushtetit në Gjermani, megjithatë shifrat dëshmojnë një rëndë të ndjeshme të këtij besimi gjatë kohëve të fundit. Sipas një sondazhi të realizuar nga instituti YouGov me rastin e 75-vjetorit të themelimit të këtij institucioni, rreth dy të tretat e qytetarëve gjermanë, përkatësisht 66%, shprehin besim tek ajo. Pavarësisht kësaj rënieje, kjo shifër mbetet dukshëm më e lartë krahasuar me organet e tjera shtetërore. Për shembull, Bundesrati (Dhoma e Landeve) gëzon 47% të besimit, Bundestagu (parlamenti federal) 38%, ndërsa qeveria federale regjistron vetëm 29%. Trendi rënës bëhet edhe më i qartë kur krahasohet me të dhënat e viteve të mëparshme. Një studim i ndërmarrë në vitin 2025 nga Instituti Allensbach dëshmonte se në vitin 2021 niveli i besimit te kjo gjykatë arrinte majën e tij me plot 81%. Arsyet e kësaj ktheje mbeten kryesisht në nivelin e spekulimeve. Analistët vlerësojnë se një nga faktorët mund të kenë qenë vendimet e mëparshme të Gjykatës që i dhanë dritën jeshile qeverisë për të vendosur kufizime të lirive gjatë pandemisë COVID-19, masa që nxitën valë protestash. Gjatë asaj periudhe u vu re një rënie e përgjithshme e besimit në të gjitha pushtetet, ndërsa kritikët hodhën dyshime se institucioni nuk po vepronte më si një arbitër plotësisht i pavarur. A mund të konsiderohet Gjykata Kushtetuese si një organ "tepër politik"? Ish-profesorja e shkencave politike në Universitetin e Hamburgut, Christine Landfried, hedh poshtë kritikat se gjykata është politizuar së tepërmi. Sipas saj, misioni i këtij institucioni ka qenë gjithmonë shqyrtimi i çështjeve me sfond politik, por duke u bazuar rreptësisht te parimet dhe metodat juridike, e jo tek debatet e pastra politike. E themeluar në vitin 1951 në vijim të Luftës së Dytë Botërore, Gjykata Kushtetuese kishte si mision fillestar garantimin se legjislacioni i Gjermanisë Perëndimore do të respektonte plotësisht Ligjin Themelor (Grundgesetz) të vitit 1949. Ndër vite, ajo është thirrur të interpretojë koncepte kyçe si demokracia, dinjiteti njerëzor dhe shteti i së drejtës në çështje të ndjeshme, duke përfshirë mbrojtjen e të dhënave, politikat klimatike dhe nivelin e ndihmës financiare për të papunët. Rëndësia jetike e ruajtjes së një profili pluralist Nga ana e saj, ish-gjyqtarja e kësaj gjykate, Gertrude Lübbe-Wolff, vlerëson se problemi nuk qëndron te politizimi, por te fakti se përbërja aktuale e institucionit nuk përkon më me dinamikat e reja politike në vend. Tradicionalisht, ekziston një konsensus mes Bundestagut dhe Bundesratit, ku partitë kryesore propozojnë kandidatët për dy senatet me nga tetë vende secili, të cilët më pas zgjidhen nga dy dhomat e parlamentit. Megjithatë, kjo skemë u trondit vitin e kaluar gjatë fushatës kundër kandidates së Partisë Socialdemokrate (SPD), Frauke Brosius-Gersdorf, e cila u atakua për qëndrimet e saj liberale ndaj dekriminalizimit të abortit. Presioni nga akuzat populiste në rrjetet sociale shtyu disa deputetë të Bashkimit Kristian-Demokrat (CDU) të tërhiqnin mbështetjen, duke detyruar vetë kandidaten të hiqte dorë. Edhe pse ky episod mund të ketë lënë shenjë te besueshmëria e mekanizmit të përzgjedhjes, Lübbe-Wolff thekson se ruajtja e një strukture pluraliste mbetet element thelbësor për marrjen e vendimeve të ekuilibruara që gjejnë pranim të gjerë në shoqëri.