Brukseli kundër ndryshimeve në Ligjin për Specialen, analistët paralajmërojnë rrezikun për imazhin e Kosovës

Bashkimi Evropian ka shprehur qëndrimin e tij kundërshtues ndaj amendamenteve të miratuara në Kuvend më 6 tetor, të cilat synojnë Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës. Blloku evropian ka bërë thirrje që të ruhet me çdo kusht pavarësia dhe fushëveprimi aktual i këtij institucioni gjyqësor me seli në Hagë. Në një deklaratë të lëshuar më 8 tetor, autoritetet në Brukseli vunë në dukje se Dhomat e Specializuara përbëjnë një shtyllë të sistemit vendor të drejtësisë, funksionimi i së cilës duhet të sigurojë ndëshkimueshmëri, drejtësi për të dëmtuarit dhe garanci për sigurinë e dëshmitarëve. Këto zhvillime legjislative përfshijnë dispozita që prekin kompetencat e gjykatës, vendosjen e një tavani prej maksimalisht 15 vitesh burgim, si dhe mundësinë që të dënuarit t'i vuajnë dënimet brenda territorit të Kosovës. Kjo nismë, e ndërmarrë me propozim të Partisë Demokratike të Kosovës, ka nxitur debate të gjera në arenën politike, duke ngritur pikëpyetje mbi përputhshmërinë e këtyre ndryshimeve me angazhimet ndërkombëtare të shtetit dhe mbi fatin e mandatit të Speciales. Lidhur me këtë situatë, veprimtari Saim Tahiraj ka adresuar kritika të forta ndaj ndikimit politik në përpjekjet për t'i dhënë trajtë të re këtij ligji, duke nënvizuar se drejtësia nuk guxon të jetë e njëanshme dhe se vendimet e gjykatave nuk mund të zhbëhen përmes rrugëve jashtëinstitucionale. Gjatë prononcimit të tij, ai ka tërhequr vërejtjen se çdo ndërhyrje që nxitet nga vala e protestave mund të minojë integritetin e institucioneve vendase, duke apeluar për një dëgjim më të vëmendshëm të porosive që vijnë nga aleatët strategjikë. Sipas tij, ngjarjet e fundit nuk duhet të shihen thjesht si një shpërthim emocional ndaj një vendimi të caktuar gjyqësor, por si rezultat i një presioni të fortë politik dhe shoqëror për të tjetërsuar kornizën ligjore mbi të cilën është ngritur kjo gjykatë. Duke evokuar të kaluarën e dhimbshme të vendit dhe vrasjet e motivuara politikisht që ende kërkojnë epilog, Tahiraj ka theksuar se standardet e drejtësisë nuk mund të jenë fleksibël ndaj emrit apo statusit të individit që përballet me ligjin. Ai ka shtuar se pakënaqësitë ndaj vendimeve gjyqësore duhet të gjejnë rrugëzgjidhje ekskluzivisht nëpërmjet mekanizmave ligjorë, duke hedhur poshtë idenë se rregullat e një gjykate mund të riformatohen nën trysninë e rrugës. Paradoksi më i madh, sipas tij, qëndron në faktin se në emër të kauzës për drejtësi dhe mbrojtje të shtetit, u ndërmorën hapa që realisht e dëmtojnë besueshmërinë e vetë shtetit të Kosovës. Në këtë kontekst, ai ka vlerësuar se qëndrimet kritike të Bashkimit Evropian dhe shqetësimet e shprehura nga Ambasada e Gjermanisë nuk duhet të anashkalohen lehtësisht nga autoritetet vendase. BE-ja ka bërë të qartë se ndryshimet e miratuara bien ndesh me detyrimet ndërkombëtare të vendit, ndërsa misioni diplomatik gj জার্মান ka kujtuar se Dhomat e Specializuara janë pjesë e pandashme e Kushtetutës dhe ligjeve të Kosovës, pavarësia e të cilave mbetet e pacenueshme.