Misteri i plakjes së shëndetshme: Shkencëtarët zbulojnë çelësin imunitar që përcakton jetëgjatësinë tonë

Dy individë të lindur në të njëjtën ditë mund të përballen me një proces plakjeje krejtësisht të ndryshëm; ndërsa njëri ruan një gjendje të mirë fizike, tjetri mund të lëngojë nga sëmundje kronike. Megjithatë, hulumtimet e fundit shkencore sjellin një dritë të re mbi këtë fenomen. Për herë të parë, ekspertët kanë identifikuar një dallim thelbësor në sistemin imunitar të personave që janë më të prirur ndaj patologjive të lidhura me moshën. Ky zbulim mund të ndihmojë në kuptimin e qartë se përse disa njerëz gëzojnë shëndet për një periudhë më të gjatë kohore. Në moshë të re, sistemi ynë mbrojtës është i pasur me qeliza T naive, një kategori e rëndësishme e rruazave të bardha të gjakut. Me kalimin e viteve, kontaktet e vazhdueshme me patogjenët dhe proceset e vaksinimit shkaktojnë transformimin e këtyre qelizave në qeliza memorie, të cilat aktivizohen në mënyrë të rrufeshme për të luftuar mikrobet e dëmshme. Këto qeliza memorie dallohen për prodhimin e disa llojeve specifike proteinash, të njohura si granzima, të cilat kanë për detyrë të eliminojnë qelizat e infektuara. Këto proteina shfaqen në variante të ndryshme, ku më kryesoret janë granzima K dhe granzima B. Sipas një studimi të sapobotuar në revistën shkencore "Immunity", personat që zotërojnë një sasi më të lartë të qelizave memorie prodhuese të granzimës K, krahasuar me ato të granzimës B, shfaqin një tendencë për t'u plakur në mënyrë më të shëndetshme. Maksim Artyomov, imunolog në Universitetin e Uashingtonit në St. Louis dhe bashkautar i këtij projekti, shpjegon se në të ardhmen ky ekuilibër qelizor mund të shërbejë si një analizë e besueshme gjaku. Qëllimi është të përcaktohet nëse një individ ndodhet në trajektoren e duhur të një plakjeje të shëndetshme. Në kërkim të këtij treguesi jetësor, i njëjti grup kërkimor kishte vënë re më parë te minjtë e laboratorit se qelizat e granzimës K grumbulloheshin në inde të ndryshme duke u lidhur ngushtë me proceset inflamatore. Një rritje e ngjashme e këtyre qelizave u konstatua gjithashtu në mostrat e gjakut të të rriturve në moshë të thyer. Në fazën më të fundit të kërkimit, shkencëtarët zbuluan pjesën tjetër të enigmës, duke analizuar ndërveprimin dinamik me qelizat që prodhojnë granzimën B. Fillimisht u studiuan profilet imune të më shumë se 2,600 pjesëmarrësve të moshës 18 deri në 97 vjeç, duke vlerësuar raportin mes dy llojeve të qelizave. Rezultatet treguan se individët me një raport më të ulët të qelizave të granzimës K ndaj atyre të granzimës B ishin më të rrezikuar nga çrregullimet autoimune ose probleme të tjera kronike shëndetësore. Për të thelluar analizën, ekspertët shqyrtuan qelizat imune dhe proteinat e gjakut te 329 persona të tjerë, duke krijuar një "nënshkrim proteinik" të lidhur me praninë e lartë të qelizave të granzimës B. Kjo shenjë biologjike u testua më pas te rreth 48,000 vullnetarë nga baza e të dhënave shëndetësore të "UK Biobank" në Mbretërinë e Bashkuar. Analiza tregoi se personat, të cilët sipas proteinave të gjakut parashikoheshin të kishin nivele të larta të qelizave të granzimës B, kishin tregues më të dobët shëndetësorë gjatë 17 viteve në vazhdim. Ata përballeshin me rrezikshmëri më të lartë vdekshmërie dhe shfaqje të sëmundjeve si diabeti, hipertensioni, si dhe patologji të mëlçisë e veshkave. Këto gjetje hapin rrugë të reja në kuptimin e imunitetit dhe plakjes. Claire Gustafson, imunologe në Institutin Allen, e cila nuk ishte pjesë e këtij hulumtimi, e cilësoi zbulimin si jashtëzakonisht emocionues, duke theksuar se ai nxjerr në pah një biologji të panjohur më parë në organizmin e njeriut.