Alarmi klimatik: El Niño kërcënon Evropën me dimër të acartë dhe rekorde të reja nxehtësie

Fenomeni klimatik El Niño po shfaq shenja të një forcimi të konsiderueshëm, duke ngritur alarmin për luhatje ekstreme të motit në nivel global. Ekspertët meteorologë paralajmërojnë se ky çrregullim mund të shkaktojë dobësimin e vorbullës polare, duke hapur rrugën për depërtimin e masave të ftohta ajrore drejt shumë rajoneve evropiane gjatë muajve të dimrit. Analizat e fundit sugjerojnë se ky edicion i El Niños mund të jetë më i fuqishmi i dekadave të fundit, me potencialin për ta bërë vitin 2027 si më të nxehtin e regjistruar ndonjëherë. Temperaturat në sipërfaqen e Paqësorit ekuatorial kanë tejkaluar tashmë rekordet e mëparshme, ndërsa pritet që fenomeni të arrijë kulmin e tij gjatë fundit të vjeshtës ose fillimit të dimrit. Pasojat shëndetësore dhe mjedisore janë shqetësuese. Sipas vlerësimeve, nxehtësia ekstreme e lidhur me këtë fenomen mund të jetë shkaktare për rreth 451 mijë vdekje shtesë në periudhën qershor 2026 – shkurt 2027. Përveç kësaj, rritet ndjeshëm rreziku nga fatkeqësitë natyrore, si zjarret masive në pyje dhe përmbytjet shkatërruese. Historikisht, El Niño ka sjellë përmbytje në Amerikën e Jugut, jugun e Shteteve të Bashkuara, Afrikën Lindore dhe Azinë Qendrore, ndërsa ka nxitur thatësira dhe zjarre në Australi, Indonezi dhe pjesë të tjera të Amerikës së Jugut. Për Evropën, ndikimi është zakonisht më i tërthortë, duke favorizuar fillimisht një mot më të butë dhe të lagësht, por frika për një dimër të ashpër mbetet e lartë për shkak të ndikimit në vorbullën polare. Në lartësitë e stratosferës (10-50 km mbi Tokë), vorbulla polare qarkullon erëra të fuqishme rreth Arktikut. Pas kulmit të El Niños, ky sistem rrezikon të dobësohet, duke provokuar një fenomen të quajtur 'ngrohje e papritur stratosferike'. Në këtë rast, temperaturat në stratosferë mund të rriten deri në 50 gradë Celsius brenda pak ditësh, duke ndryshuar rrjedhën e rrymave ajrore (jet stream). Sipas Zyrës Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar, ky ndryshim atmosferik mund të sjellë periudha të zgjatura me mot të ftohtë dhe të thatë në Evropën Veriore dhe Britani. Ndërkohë, Evropa Jugore mund të përballet me kushte më të paqëndrueshme, të lagështa dhe me erëra të forta. Në zonat ku ndeshen këto sisteme, qytetarët mund të presin depërtimin e erërave të ftohta nga lindja, të cilat do të sjellin rënie drastike të temperaturave.