Pazari i mesnatës: Si u shmang kriza përmes marrëveshjes për Specialen dhe postin e Presidentit

Kosova ka arritur të shmangë një kolaps të mundshëm institucional, duke finalizuar një marrëveshje politike gjatë natës së 6-7 tetorit, e cila deri pak ditë më parë dukej e pamundur. Ky kompromis i ndërlikuar mes Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe Lëvizjes Vetëvendosje ka rezultuar në miratimin e ndryshimeve ligjore për Dhomat e Specializuara dhe sigurimin e votave të nevojshme për zgjedhjen e Justina Shiroka-Pulës në postin e presidentes. Ngjarjet e zhvilluara në Kuvend nuk ishin të rastësishme, por pjesë e një skenari të mirëkoordinuar. PDK-ja, përmes zërit të Bedri Hamzës, kishte kushtëzuar vazhdimisht mbështetjen e saj me ndryshimin e ligjit për gjykatën në Hagë. Nga ana tjetër, kryeministri Albin Kurti kishte si objektiv parësor shmangien e zgjedhjeve të parakohshme dhe garantimin e stabilitetit institucional para skadimit të afateve kushtetuese. Ky zhvillim shënon një fitore taktike për PDK-në, e cila ka arritur të realizojë një nga synimet e saj kryesore politike që nga fillimi i proceseve gjyqësore ndaj ish-krerëve të UÇK-së. Ndryshimet e miratuara synojnë të ndikojnë në juridiksionin e Speciales, duke përfshirë kufizimin e dënimeve dhe hapjen e shtigjeve të reja juridike. Megjithatë, kjo arritje erdhi me një kosto: PDK-ja pranoi të bëhet pjesë e konsensusit për zgjedhjen e presidentes, duke hequr dorë nga zgjedhjet e reja. Albin Kurti, nga ana e tij, ka siguruar vazhdimësinë e qeverisjes, duke shmangur pasigurinë që do të pasonte një vakum institucional. Zgjedhja e Justina Shiroka-Pulës, e cila nuk vjen nga radhët e partisë së tij, i jep marrëveshjes një dimension më të gjerë. Megjithatë, ky kompromis nuk është pa kosto për Vetëvendosjen, e cila u detyrua të mbështesë ndryshimet ligjore që më parë shiheshin me rezerva. Në esencë, marrëveshja është një shkëmbim politik: PDK-ja mori votën për ligjin që kërkonte, ndërsa Kurti siguroi shumicën për presidencën. Megjithatë, sfida e vërtetë mbetet përtej mureve të Kuvendit të Kosovës. Mbetet ende e paqartë nëse ndryshimet e miratuara në Prishtinë do të kenë ndikim real dhe zbatueshmëri juridike në Hagë. Kuvendi ka ushtruar vullnetin e tij politik, por mbetet të shihet nëse këto dispozita janë në përputhje me Kushtetutën e vendit, amendamentet kushtetuese mbi të cilat është ngritur Specialja dhe detyrimet ndërkombëtare të marra përsipër në vitin 2015. Këtu ndahet fushata politike nga realiteti i rreptë juridik.