Zjarre, maska dhe dhunë në Prishtinë: Cili është skenari i vërtetë pas tensionimit të situatës?

Kuvendi i Kosovës i ka hapur rrugë ndryshimeve për Gjykatën Speciale, me votën pro edhe të Lëvizjes Vetëvendosje. Megjithatë, pavarësisht se kërkesa institucionale po merrte zgjidhje, rrethina e institucioneve u përfshi nga bllokadat, përdorimi i mjeteve piroteknike, thyerja e xhamave, zjarrvëniet dhe shfaqja e personave të maskuar. Kjo ka ngritur një dilemë të fortë në opinionin publik: çfarë synojnë realisht protestuesit dhe kujt i shërben kjo dhunë e papranueshme? Edhe pse protesta përfaqëson një të drejtë fondamentale demokratike, aktet e dhunës dalin jashtë këtij kuadri. Më 5 tetor, Policia e Kosovës njoftoi se pjesë e turmës tentoi të çante rrethojat e Kuvendit, duke hedhur mjete të ndryshme dhe piroteknike në drejtim të objekteve shtetërore, ndërkohë që autoritetet bënin thirrje të vazhdueshme për qetësi dhe rend. Me kalimin e orëve, situata degradoi dukshëm. Hyrjet e ndërtesës u bllokuan nga protestuesit, të cilët paralajmëruan se ligji nuk do të lejohej të kalonte pa u votuar në lexim të dytë. Dëshmitë nga terreni konfirmuan dëmtimin e pronës, hedhjen e mjeteve shpërthyese, si dhe ndërhyrjet fizike ndaj deputetit Fahrush Rexhepi dhe zv.kryeministrit Besnik Bislimi, të cilët u penguan dhe u kthyen me forcë mbrapsht. Gjatë orëve të mbrëmjes, tensionet vazhduan me djegien e shportave të mbeturinave nëpër rrugë, çka detyroi policinë të ndërhyjë duke përdorur gaz lotsjellës dhe automjete me ujë nën presion për shpërndarjen e turmës. Këto skena dëshmojnë qartë se ngjarjet kishin kaluar tashmë kufijtë e një proteste të zakonshme, sidomos duke pasur parasysh faktin se kërkesa kryesore politike kishte nisur tashmë rrugën e saj zyrtare në Kuvend. Komisioni parlamentar e kishte mbështetur njëzëri projektligjin për ndryshimin e ligjit mbi Dhomat e Specializuara, i cili kishte kaluar me sukses edhe leximin e parë. Në këtë kontekst, lindin pyetje të natyrshme: Pse u desh bllokimi i deputetëve? Pse u shkatërruan pronat publike? Pse u dogjën rrugët e kryeqytetit? Dhe mbi të gjitha, cili është roli i personave me fytyra të mbuluara që dolën në skenë? Identiteti i fshehur i këtyre grupeve nuk përbën një detaj të parëndësishëm. Kur në situata tensioni shfaqen individë të maskuar, institucionet e sigurisë kanë detyrimin primar të zbardhin prapaskenat e tyre: kush janë, nga vijnë dhe nëse veprojnë në mënyrë spontane apo si pjesë e një organizimi të kurdisur. Edhe pse nuk ekziston aktualisht një provë publike që lidh drejtpërdrejt personat e maskuar me Beogradin, pyetja se kujt i konvenon ky kaos mbetet plotësisht e drejtë. Çdo imazh i Prishtinës në flakë, me sulme ndaj policisë dhe institucioneve, shndërrohet menjëherë në armë propagandistike në duart e Serbisë. E kaluara ka dëshmuar se sa të kushtueshme mund të jenë pasojat kur krizat e brendshme të Kosovës shfrytëzohen si argumente në arenën ndërkombëtare kundër shtetit. Për të përfituar nga kjo situatë, Serbisë nuk i duhet të orkestrojë çdo incident të vetëm; mjafton që në Kosovë të prodhohen pamjet e destabilitetit, ndërsa pjesën tjetër e kryen aparati propagandistik serb. Për rrjedhojë, ngjarjet e fundit nuk mund të justifikohen thjesht përmes prizmit të Gjykatës Speciale. Nëse qëllimi është ndryshimi i ligjit, ky proces po kryhet nga Kuvendi. Nëse synohet ndryshimi i vendimit gjyqësor për Hashim Thaçin dhe të tjerët, beteja e duhur zhvillohet në sallat e gjyqit në Hagë, ku Paneli i Apelit ka caktuar afatet zyrtare deri më 27 nëntor. Asnjë zjarr i ndezur në Prishtinë nuk mund të ndryshojë një vendim gjyqësor ndërkombëtar. Asnjë xham i thyer apo politikan i sulmuar nuk e afron lirinë e askujt. Përkundrazi, aktet e dhunës shërbejnë vetëm për të zhvendosur vëmendjen nga betejat e mirëfillta juridike dhe politike te destabilizimi i brendshëm i vendit. Kjo situatë shtron domosdoshmërisht pyetjen thelbësore: A mbetet Gjykata Speciale motivi i vërtetë i këtyre përplasjeve, apo ajo po përdoret thjesht si pretekst për qëllime të tjera?