Masat e sigurisë nën lupë: Netanyahu kërkon hetim urgjent pas ngjarjes dramatike në fluturimin e Flydubai

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, ka urdhëruar një verifikim të imtësishëm dhe të plotë të protokolleve të sigurisë që mbulojnë fluturimet civile ndërkombëtare me destinacion vendin. Ky vendim vjen si pasojë e incidentit tejet të rrezikshëm të regjistruar gjatë fluturimit FZ1073 të kompanisë Flydubai, ku bashkëpiloti dyshohet se ka ndërmarrë një sulm ndaj kapitenit me synim marrjen nën kontroll të mjetit fluturues. Kreu i ekzekutivit izraelit i ka dhënë detyrë drejtorit të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, Shmuel Ben Ezra, që të caktojë një inspektor të posaçëm për të shqyrtuar çdo cep të masave mbrojtëse që zbatohen për linjat ajrore të huaja që fluturojnë drejt Izraelit. Ngjarja e ndodhur më 30 shtator ka ndezur një debat të gjerë në mbarë opinionin publik izraelit, duke vënë në pikëpyetje mënyrën se thellësisht verifikohen anëtarët e ekuipazheve të huaja, si dhe skemat e shkëmbimit të informacioneve mes shteteve për çështjet e sigurisë. Fluturimi FZ1073 ishte nisur nga Dubai drejt Tel Avivit me dhjetëra udhëtarë në bord, kur shtetasi oman Hamam al-Hammami, në cilësinë e bashkëpilotit, dyshohet se ka goditur kapitenin brenda kabinës duke përdorur një sëpatë emergjence. Për pasojë, avioni pësoi një rënie drastike të lartësisë, duke sjellë momente paniku dhe rrezik real për jetët e atyre që ndodheshin në bord. Kapiteni indian Smit Machchhar, pavarësisht plagëve të marra, arriti me sukses të hapte derën e kabinës, duke lejuar kështu ndërhyrjen e shpejtë të pasagjerëve dhe stafit për të neutralizuar agresorin. Mjeti fluturues realizoi më pas një ulje të detyruar dhe emergjente në Tabuk të Arabisë Saudite. Të dhënat nga terreni tregojnë se gjatë incidentit, avioni humbi rreth 16 mijë këmbë lartësi në një hark kohor prej vetëm 30 sekondash. Autoritetet kompetente në Emiratet e Bashkuara Arabe e kanë cilësuar ngjarjen si një akt të pastër terrorist, ndërkohë që grupet e hetimit po vazhdojnë analizat për të zbardhur motivin e plotë dhe për të zbuluar nëse ka pasur bashkëpunëtorë të tjerë të përfshirë në këtë komplot. Pika kyçe e hetimit mbetet mënyra se si al-Hammami ka mundur të kalojë me sukses të gjitha filtrat e kontrollit dhe të punësohej në këtë linjë ajrore drejt Izraelit, pavarësisht se më parë ishte ndaluar nga autoritetet e Omanit për shkak të dyshimeve mbi pikëpamjet e tij ekstremiste. Sipas informacioneve të disponueshme, ai kishte punuar më herët për Oman Air para se të siguronte punësim te Flydubai. Megjithatë, mbetet ende e paqartë se çfarë informacionesh konkrete i janë përcjellë kompanisë ajrore apo shteteve të tjera lidhur me të kaluarën e tij problematike. Kjo situatë ka ngritur shqetësime serioze rreth efikasitetit të sistemit ndërkombëtar të verifikimit të pilotëve, pasi mungon një standard unik botëror që do të garantonte një qarkullim të lirë dhe të plotë të të dhënave të sigurisë mes vendeve. Ekspertët e fushës së aviacionit civil kanë vënë në dukje se procedurat e kontrollit të historikut ndryshojnë ndjeshëm nga një shtet në tjetrin, duke krijuar kështu boshllëqe dhe kufizime të mëdha në verifikimet ndërkufitare. Një zhvillim i ri i bërë publik ka shtuar edhe më shumë pikëpyetje mbi efikasitetin e reagimit institucional. Sipas burimeve zyrtare, autoritetet e Emirateve të Bashkuara Arabe i kishin dorëzuar Izraelit listën me të dhënat e plota të udhëtarëve dhe ekuipazhit, ku përfshiheshin emrat dhe kombësitë e tyre. Pavarësisht kësaj, zyrtarët rajonalë konfirmojnë se pala izraelite nuk kishte ngritur asnjë lloj alarmi apo shqetësimi për asnjë nga personat e përfshirë në atë fluturim. Kjo ka zhvendosur fokusin e hetimit te mënyra se si janë përpunuar të dhënat nga ana e Izraelit dhe nëse ekzistojnë mekanizma adekuatë për të pikasur rreziqet e mundshme në kohë. Një tjetër element i ndjeshëm i kësaj ngjarjeje mbetet fakti se al-Hammami ishte shtetas i Omanit, një detaj që po analizohet në kuadrin e bashkëpunimit rajonal.