Bilanci i ISHP-së për 2025: 829 raste të reja me kancer gjiri në vend, bie vdekshmëria

Statistikat zyrtare tregojnë se gjatë vitit 2025 në Shqipëri janë konstatuar 829 raste të reja të kancerit të gjirit te gjinia femërore, ndërkohë që treguesit e vdekshmërisë nga kjo patologji dëshmojnë një tendencë rënëse. Këto shifra janë bërë publike nga Instituti i Shëndetit Publik në kuadër të muajit tetor, periudhë e cila i dedikohet sensibilizimit mbarëkombëtar dhe domosdoshmërisë së zbulimit të hershëm të sëmundjes. Ediona Kola, e cila ushtron detyrën e specialistes pranë ISHP-së, bëri me dije se shpeshtësia e kësaj sëmundjeje në territorin shqiptar shfaq një rritje të lehtë nga një periudhë vjetore në tjetrën, një dukuri që sipas saj reflektohet edhe në shtetet e tjera. Për vitin 2025, shifra e llogaritur e diagnozave të reja te gratë arrin në 829. Sipas përfaqësueses së ISHP-së, ky shtim i numrit të rasteve ndikohet nga disa elementë kyç, ku përfshihen mosha e avansuar e popullsisë, shndërrimet në mënyrën e jetesës, si dhe ngritja e ndërgjegjësimit qytetar dhe përparimi i skemave të depistimit e metodave diagnostikuese. Në krahun tjetër, statistikat dëshmojnë një zhvillim pozitiv sa i takon fataliteteve. Sipas të dhënave zyrtare, shkalla e vdekshmërisë ka rënë nga 19 humbje jetësh për çdo 100 mijë femra sa ishte në vitin 2021, në 16 viktima për 100 mijë gra. Gjatë vitit të kaluar janë shënuar afërsisht 214 raste fatale si pasojë e kancerit të gjirit. Rritje e diagnostikimeve mbi moshën 50-vjeçare Shtimi i rasteve të zbuluara vërehet sidomos te gratë që i përkasin grupmoshës mbi 50 vjeç. Referuar statistikave të ISHP-së, shpeshtësia e sëmundjes është rritur mesatarisht me rreth 2.2% çdo vit, kurse te moshat nën 50 vjeç është regjistruar një ulje prej rreth 0.9%. Specialistja e institucionit shëndetësor nënvizon se, pavarësisht faktit se rreziku paraqitet më i ulët te moshat e reja, kjo sëmundje mund të shfaqet te çdo grua pa përjashtim. “Duhet të pranojmë që të gjitha gratë mund të preken nga kanceri i gjiri. Fatkeqësisht, asnjëra nga ne nuk është imune. Rreziku ekziston, por rreziku është më i ulët në këto grupmosha”, u shpreh Kola. Përveç prekjes së gjinisë femërore, nga ana e ISHP-së bëhet me dije se gjatë vitit të shkuar janë përllogaritur gjithashtu 19 raste të kancerit të gjirit të shfaqura te meshkujt. Durrësi, Vlora, Korça dhe Fieri kryesojnë për shpeshtësinë më të lartë Sa i takon shtrirjes gjeografike nëpër qarqe, Durrësi, Vlora, Korça dhe Fieri shfaqin nivelet më të larta të incidencës së kancerit të gjirit. Në kahun e kundërt, qarku i Dibrës shënon shifrat më të ulëta në rang vendi. ISHP rithekson peshën e madhe që mbart kontrolli parandalues gjatë 12 muajve të vitit. Ky shërbim ofrohet në të gjitha spitalet rajonale si dhe në tri struktura shëndetësore në Tiranë, ndërkohë që për t'ua bërë sa më të lehtë qytetareve qasjen ndaj tij, janë vënë në funksion edhe dy njësi mamografie lëvizëse. Këto mjete të specializuara operojnë përgjatë gjithë vitit, mirëpo gjatë muajit tetor itinerari i tyre nëpër qarqe bëhet më intensiv, me synimin që shërbimi i kontrollit të jetë sa më pranë çdo gruaje. Institucioni u bën thirrje të fortë qytetareve që të vendosin kontakt me mjekun e familjes për t'u njohur me pikën më të afërt ku mund të kryejnë ekzaminimin me mamograf, si dhe për t'u informuar mbi kalendarin se kur mamografitë lëvizëse do të ndalojnë pranë vendbanimit të tyre. “Kujdes jo vetëm në tetor, por gjatë gjithë vitit” Përfaqësuesja e ISHP-së ka përsëritur thirrjen drejtuar grave që të mos e kushtëzojnë kujdesin për shëndetin vetëm gjatë muajit të ndërgjegjësimit. “Do të doja t’u bëja thirrje të gjitha grave që, jo vetëm në tetor, por gjatë gjithë vitit, t’i kryejnë këto ekzaminime, të drejtohen te mjeku i familjes dhe të flasin për faktorët e riskut”, tha Kola. Tetori, si muaji i ndërgjegjësimit ndaj kësaj sëmundjeje, rikthen në qendër të vëmendjes domosdoshmërinë e kontrolleve periodike dhe identifikimit të hershëm, të cilët përbëjnë çelësin e suksesit në kurimin e kësaj patologjie.