Lufta e re në Ballkan nuk ka nevojë për armë: Kuçi lëshon alarmin për sulme nga serverët

Rajoni i Ballkanit mund të përballet me një lloj posaçëm kërcënimesh në të ardhmen, ku konfliktet nuk do të nisin përmes mjeteve tradicionale ushtarake si tanket, por përmes hapësirës digjitale dhe fushatave hibride. Ky është alarmi i ngritur nga eksperti Gurakuç Kuçi. Në një analizë të tij, Kuçi ka tërhequr vëmendjen se shënjestër e këtyre formave të reja të rrezikut mund të jenë pikat kyçe të infrastrukturës, rrjetet bankare, si dhe sektori i telekomunikacionit, ndërkohë që një rrezik i madh mbetet edhe dezinformimi dhe veprimtaria e fshehtë e inteligjencës. Sipas vlerësimit të tij, terreni ballkanik mbetet jashtëzakonisht i ndjeshëm ndaj këtyre ndërhyrjeve për shkak të përçarjeve të thella politike, çështjeve të pazgjidhura nga e kaluara dhe pranisë së aktorëve të huaj. Ndërkohë që Bashkimi Evropian po merr masa paraprake për të mbrojtur infrastrukturën e saj kritike, për të përmirësuar lëvizshmërinë e trupave dhe për të luftuar sabotazhet e sulmet kibernetike, rajoni ynë vazhdon t'i frikësohet skenarëve të vjetër të shekullit të kaluar, të bazuar te kufijtë dhe mobilizimet ushtarake. Megjithatë, realiteti i ri mund të shfaqet në forma krejtësisht të tjera: si një ndërprerje e rrjetit elektrik gjatë muajve të ftohtë të dimrit, bllokim total i financave dhe komunikimit, ose përmes fushatave të koordinuara që shndërrojnë brenda pak orësh një situatë lokale në një krizë të rëndë ndëretnike. Duke qenë se Ballkani mbart të gjitha pikat e dobëta që shfrytëzojnë operacionet hibride – nga fragmentimi i informacionit te cenueshmëria institucionale – pyetja kryesore nuk është thjesht nëse aleanca e NATO-s mund të ofrojë mbrojtje ushtarake. Pika kyçe është aftësia jonë për të zbuluar një sulm digjital, për ta izoluar atë dhe për të rikthyer funksionimin e sistemeve brenda një dite, pasi në luftën moderne, institucionet që dështojnë të rimëkëmben shpejt mund të humbasin betejën pa u shkrepur asnjë armë.