Studimi i fundit: Si ndikon besimi fetar në lidhjet shoqërore dhe ndryshimet në Gjermani

Përkushtimi ndaj besimit fetar luan një rol kyç në forcimin e kohezionit shoqëror, duke tejkaluar shpesh kontributin e personave pa përkatësi fetare. Këto përfundime vijnë nga botimi më i fundit i projektit “Monitori i fesë” i Fondacionit Bertelsmann, i cili megjithatë vë në dukje dallime thelbësore mes komuniteteve të ndryshme fetare. Sqarimet e studimit tregojnë se, ndryshe nga praktikat në besimet e tjera, te komuniteti mysliman ndjenja e përkatësisë zvogëlohet ndjeshëm pikërisht atëherë kur devotshmëria bëhet më e theksuar. Projektuesit e këtij hulumtimi, i cili ka rreth dy dekada që analizon dimensionet e ndryshme të besimit dhe ndikimin e tyre në shoqëri, tregojnë se demografia fetare e gjermanëve ka pësuar ndryshime të ndjeshme ndër vite. Sipas statistikave të dy kishave kryesore për vitin 2025, pak më pak se 44 për qind e popullsisë në Gjermani i përkasin besimit katolik ose atij protestant, ndërkohë që mbi një e treta nuk deklarojnë asnjë përkatësi fetare, kurse rreth 8 për qind i takojnë besimit mysliman. Gjatë dhjetë viteve të fundit, vendi ka regjistruar një rritje të numrit të të krishterëve ortodoksë dhe anëtarëve të kishave të lira, grupe këto që tashmë numërojnë miliona ndjekës, krahas komuniteteve më të vogla hebreje, hindu dhe budiste. Pavarësisht se Gjermania shfaqet sot më pak tradicionale fetare sesa një ose dy dekada më parë, ajo paraqitet njëkohësisht si një shoqëri shumë më e larmishme nga ana e spektrit fetar. Analiza e “Monitorit të fesë” e nis qasjen e saj duke vlerësuar fillimisht gjendjen e përgjithshme të kohezionit shoqëror në Gjermani, pavarësisht përkatësisë së individëve. Treguesit kryesorë të këtij hulumtimi përfshijnë peshën e rrjeteve shoqërore, orientimin drejt interesit të përgjithshëm përmes angazhimit vullnetar, si dhe praninë e ndjenjës së komunitetit. Për realizimin e këtij vlerësimi përfaqësues, gjatë muajit mars 2026 u pyetën rreth 5200 qytetarë të grupmoshave nga 18 deri në 94 vjeç. Gjatë periudhës së pandemisë së koronavirusit, treguesit e solidaritetit pësuan rënie të theksuar deri në vitin 2023, por tashmë këto vlera janë rimëkëmbur, duke iu afruar sërish niveleve të regjistruara përpara vitit 2020. Megjithatë, vihet re një kontrast: ndërkohë që marrëdhëniet shoqërore dhe angazhimi për të mirën e përbashkët janë përmirësuar ndjeshëm, ndjenja e komunitetit në nivel të përgjithshëm ka mbetur në vend-shkronjë. Raporti thekson se besimi te qeveria federale dhe perceptimi i drejtësisë mbeten në nivele veçanërisht të ulëta, duke dëshmuar një krizë të vazhdueshme besimi ndaj strukturave politike dhe një ndjenjë të theksuar padrejtësie në shoqëri. Në këtë panoramë të gjerë, ekspertët e fondacionit e cilësojnë fenë si një burim me vlerë të madhe, megjithëse potenciali i saj nuk shfaqet njëlloj në të gjitha bashkësitë fetare. Te qytetarët e anketuar katolikë dhe protestantë, treguesit e kohezionit rriten paralelisht me rritjen e përkushtimit shpirtëror. Në krahun tjetër, te të anketuarit myslimanë, dëshira dhe ndjenja e përkatësisë në komunitet shfaqet në nivele dukshëm më të ulëta tek ata persona, qofshin burra apo gra, që shfaqin një besim më të fortë. Konkretisht, myslimanët me pak ose aspak angazhim fetar regjistrojnë 46 pikë për ndjenjën e përkatësisë në komunitet, ata me devotshmëri të moderuar marrin 42 pikë, ndërsa te besimtarët e devotshëm kjo shifër bie në vetëm 28 pikë, një fenomen që studimi e lidh me sfidat e diskriminimit dhe mungesën e njohjes sociale.