Nga radha për ndihma ushqimore te marrëveshja 19-miliardëshe: Historia e jashtëzakonshme e themeluesit të WhatsApp

Kur ishte vetëm 16 vjeç, Jan Koum mbërriti në Shtetet e Bashkuara të Amerikës i shoqëruar nga nëna dhe gjyshja e tij. Në atë kohë, familja mbijetonte në një banesë të subvencionuar dhe varej tërësisht te ndihmat ushqimore shtetërore. Më shumë se dy dekada më vonë, ai u rikthye pikërisht te ajo ndërtesë e vjetër ku dikur priste në radhë për ushqim, për të vulosur në derën e saj një nga transaksionet më të bujshme në histori të teknologjisë – shitjen e WhatsApp-it te Facebook. Megjithatë, aplikacioni që e shndërroi në miliarder kishte kaluar përmes dështimesh të njëpasnjëshme dhe në një moment vetë Koum kishte shqyrtuar mundësinë e mbylljes së tij. Më 19 shkurt 2014, Jan Koum nuk zgodhi zyra luksoze avokatie, hotele me pesë yje apo selinë qendrore të Facebook-ut për të lidhur marrëveshjen e jetës së tij. Ai u drejtua për te një ndërtesë modeste në Mountain View të Kalifornisë, i shoqëruar nga bashkëthemeluesi Brian Acton dhe investitori Jim Goetz. Në të kaluarën, kjo ndërtesë shërbente si zyrë e shërbimeve sociale, ku Koum dikur qëndronte në radhë për të siguruar ushqim për familjen e tij. Tani, ai po kthehej atje për të nënshkruar kontratën përfundimtare përmes së cilës Facebook bleu platformën WhatsApp për rreth 19 miliardë dollarë. Dokumentet zyrtare u firmosën duke përdorur derën e hyrjes si mbështetje për letër. Kjo ngjarje unike u dokumentua nga revistat e njohura “Forbes” dhe “Wired”, ndërsa momenti historik u përjetësua në një fotografi të realizuar me pëlqimin e vetë Koumit. Skenari i kësaj ngjarjeje duket si i shkputur nga ndonjë film hollivudian. Megjithatë, rrugëtimi drejt këtij suksesi nuk ka qenë aspak i lehtë apo i parashikueshëm. Në fillimet e tij, WhatsApp nuk funksiononte si një shërbim mesazhesh. Versioni i parë i platformës vuante nga defekte të shumta teknike dhe nuk tërhiqte pothuajse asnjë përdorues, duke e sjellë Koumin buzë heqjes dorë. Pika e kthesës erdhi papritur, falë një modifikimi të implementuar nga një kompani e tretë. Nga Ukraina drejt një banese të financuar nga shteti Jan Koum lindi në vitin 1976 dhe kaloi fëmijërinë e tij në një fshat afër Kievit, territor që në atë periudhë i theksonte rrënjët në Bashkimin Sovjetik. Gjatë vitit 1992, në moshën 16-vjeçare, ai emigroi drejt Kalifornisë bashkë me nënën dhe gjyshen, ndërsa i ati mbeti pas në Ukrainë. Duke qenë se nuk kishin makinë, ata banonin në një shtëpi të mbështetur nga ndihma shtetërore. Për të lëvizur, Koum përdorur autobusin dhe punonte në një market lokal, ndërkohë që familja përdorte kuponë ushqimorë për të mbyllur muajin. Për shkak të çmimeve tejet të larta të telefonatave ndërkombëtare, ai dhe nëna e tij kishin pak mundësi të kontaktonin të afërmit e mbetur në Ukrainë. Siç ka bërë të dinit “Wired”, Koum ishte rritur në një mjedis shoqëror ku mbikëqyrja, përgjimi i telefonatave dhe kontrolli i informacioneve ishin pjesë e përditshmërisë. Këto përvoja lanë gjurmë të pashlyeshme, duke ndikuar drejtpërdrejt në vizionin e tij për WhatsApp-in: një platformë komunikimi e thjeshtë, krejtësisht pa reklama dhe me sa më pak të dhëna të ruajtura për privatësinë e përdoruesit. Në atë kohë, megjithatë, nuk ekzistonte ende asnjë kompani, as investitorë dhe asnjë strategji për një aplikacion me përmasa botërore. Koum nuk kishte prekur kompjuter me dorë deri rreth moshës 19-vjeçare. Më vonë ai filloi të shfaqte interes të thellë për rrjetet kompjuterike dhe sigurinë digjitale, duke nisur studimet për matematikë dhe shkenca kompjuterike në Universitetin Shtetëror të San Joses, të cilat megjithatë nuk i mbylli. Pas disa angazhimeve në sektorin e teknologjisë dhe sigurisë së të dhënave, në vitin 1997 ai u punësua pranë gjigantit Yahoo. Intervistuesi i tij në atë kohë ishte Brian Acton. Kjo shënoi fillimin e një bashkëpunimi që do të zgjaste rreth një dekadë, pa e ditur se ata të dy do të krijonin një nga mjetet më të përhapura të komunikimit në rruzull. Dy profesionistë të pakënaqur nga korporatat e mëdha Koum dhe Acton dhanë dorëheqjen nga Yahoo në të njëjtën ditë, më 31 tetor 2007. Falë kursimeve të grumbulluara, ata nuk nxitojnë t’i futen menjëherë një sipërmarrjeje tjetër, por preferuan të udhëtonin, të luanin “ultimate frisbee” dhe të vlerësonin opsionet e tyre të ardhshme. Në atë periudhë, Acton kishte aplikuar për pozita pune pranë Twitter-it dhe Facebook-ut, por ishte refuzuar nga të dyja entitetet.