Ekonomi
Samiti i jashtëzakonshëm Trump-Xi-Putin: Katër mesazhet kyçe dhe fituesi më i madh i tryezës
Reklamë e Sponsorizuar
Presidenti amerikan Donald Trump, kreu i shtetit kinez Xi Jinping dhe homologu i lor rus Vladimir Putin zhvilluan një takim historik në qytetin e Shenzhenit, në kuadër të punimeve të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC). Edhe pse ky organizim trepalësh solli përfitime të matura për të gjithë pjesëmarrësit, ai nuk prodhoi ndonjë marrëveshje përfundimtare që do të sillte kthesë rrënjësore në gjeopolitikën globale.
Takimi i datës 19 nëntor shënoi një moment historik me peshë të veçantë politike, pasi ishte hera e parë që udhëheqësit e tri superfuqive më të mëdha bërthamore në botë u ulën në një tryezë të përbashkët pa praninë e liderëve të tjerë. Pavarësisht kësaj, duhet theksuar se Putin dhe Xi kishin pasur rreth 50 takime dypalëshe në të kaluarën.
Ndonëse ngjarja u mbështet më shumë te simbolika sesa te vendimet konkrete, ajo mbetet tejet e rëndësishme për orientimin e politikës së jashtme të Uashingtonit, Pekinit dhe Moskës. Ky samit dëshmoi qartë peshën e madhe të këtyre vendeve në arenën ndërkombëtare, por njëkohësisht nxori në pah edhe kufizimet e pushtetit të tyre.
Më poshtë gjenden katër përfundimet kryesore të nxjerra nga ky samit, të mbështetura në analizat dhe bisedimet e zhvilluara me ekspertë dhe akademikë të njohur të fushës.
Kremlini shënon fitoren më të madhe diplomatike
Të ndodhur prej kohësh në izolim ndërkombëtar që nga koha kur Moska ndërmori agresionin ushtarak kundër Ukrainës në shkurt të vitit 2022, Vladimir Putin iu drejtua këtij samiti me pritshmëritë më modeste krahasuar me dy kolegët e tij. Megjithatë, vetëm prania e tij në këtë ngjarje – për herë të parë pas vitit 2017 – dhe mundësia për të dialoguar sy më sy me Trumpin e Xinë rreth sigurisë globale, e nxorrën udhëheqësin rus nga ngërçi diplomatik.
“Putin përfitoi jashtëzakonisht shumë nga kjo tryezë. Ai doli si fituesi më i madh,” u shpreh Elizabeth Wishnick, eksperte për marrëdhëniet kino-ruse në institutin amerikan të kërkimeve të mbrojtjes CNA me seli në Virxhinia.
Nga ana e saj, Sari Arho Havren, bashkëpunëtore në institutin britanik për siguri RUSI, vlerësoi se izolimi i kreut të Kremlinului u zbeh ndjeshëm në planin e imazhit, e mbase edhe në praktikë, falë të ashtuquajturës “deklaratë e përbashkët për paqen” e arritur në përfundim të takimit.
Dokumenti i përbashkët bënte thirrje për uljen e rreziqeve bërthamore dhe forcimin e stabilitetit global, ndonëse vuante nga mungesa e zotimeve të detajuara dhe konkrete.
Havren vuri në dukje gjithashtu se të tria shtetet vunë në pikëpyetje autoritetin e Gjykatës Penale Ndërkombëtare (GJPN), e cila në mars të vitit 2023 pati lëshuar një urdhër-arresti ndërkombëtar ndaj Putinit nën akuzat për krime lufte në Ukrainë.
Në tekstin e deklaratës, tre udhëheqësit nënvizuan se vendimet e organeve ndërkombëtare duhet të respektojnë vullnetin dhe pëlqimin e shteteve sovrane, si dhe imunitetin e përfaqësuesve të tyre zyrtarë. Po ashtu, ata ranë dakord se GJPN-ja dhe strukturat e ngjashme nuk duhet të kapërcejnë apo keqpërdorin mandatin e tyre.
Gjatë seancës publike të bisedimeve, presidenti amerikan e quajti hapur Gjykatën Penale Ndërkombëtare si një “organizatë të papërmbajtur globaliste”.
Për më tepër, deklarata bëri të ditur synimin e SHBA-së, Kinës dhe Rusisë për të zgjeruar prodhimin dhe shpërndarjen e derivateve të naftës në interes të mbarë shteteve, duke i dhënë kështu një mbështetje indirekte por efektive sektorit rus të energjisë, i cili po vuan nga sanksionet.
Strategjia e matur e Pekinit dhe përfitimet e kontrolluara të Xi-së
Në kontrast me Moskën, lideri kinez Xi Jinping kishte më pak sfida për të zgjidhur në këtë takim trepalësh, pasi Kina nuk përballet me të njëjtat ngërçe të rënda diplomatike apo ekonomike. Pavarësisht fërkimeve të vazhdueshme me Uashingtonin, Xi ka arritur t'i japë trajtën e duhur raporteve dypalëshe përmes vizionit të tij strategjik.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm: