Shtrëngimi i ligjeve për protestat në Shqipëri: Masa të reja që po nxisin debat dhe frikë

Vala e protestave kundër qeverisë së Edi Ramës në Tiranë është shoqëruar me zhvillime të reja ligjore që po ndryshojnë rrënjësisht mënyrën e organizimit të tubimeve. Javën e kaluar, policia përdori mjete të blinduara me ujë për të shpërndarë turmat, ndërsa dy javë më parë hynë në fuqi rregulla të ashpra që kufizojnë lirinë e shprehjes në sheshe. Deri tani, 83 protestues janë ndëshkuar me gjoba për bllokim të qarkullimit rrugor, një praktikë kjo që po shihet si një formë e re presioni. Sipas raportimeve, shumë qytetarë janë detyruar të paguajnë gjoba prej 55 eurosh për bllokim të rrugëve. Ky trend ka ngjallur reagimin e ashpër të shoqërisë civile, e cila i ka bërë thirrje Parlamentit të shfuqizojë këto nisma. Organizatat joqeveritare theksojnë se aktet e izoluara të dhunës nuk mund të shërbejnë si pretekst për të ndëshkuar kolektivisht qytetarët që kërkojnë të drejtën e tyre për tubim paqësor. Masat e reja përfshijnë gjoba të majme që variojnë nga 100 deri në 1.000 euro për pjesëmarrje në tubime të paautorizuara. Për më tepër, kushdo që shfaqet me maskë për të fshehur identitetin përballet me gjoba deri në 5.000 euro, ndërsa mosbindja ndaj urdhrit për shpërndarje dënohet me shuma të ngjashme. Gjithashtu, bllokimi i rrugëve – një formë proteste e njohur për efektivitetin e saj në rajon – tashmë është shpallur i paligjshëm. Një tjetër risi janë “zonat e mbrojtura”, ku përfshihen institucionet publike, portet, aeroportet, zonat arsimore e shëndetësore, si dhe monumentet kulturore. Brenda këtyre perimetrave, policia ka autoritetin e plotë për të urdhëruar largimin e menjëhershëm të qytetarëve. Ndërkohë, një kod i ri etike për mësuesit ndalon këta të fundit që të përfshijnë të mitur në protesta, një masë që vjen pas pjesëmarrjes masive të nxënësve në demonstratat e tetorit. Shqetësim të veçantë shkakton krijimi i një “regjistri të posaçëm elektronik” për personat që dyshohet se kanë kryer vepra penale kundër rendit publik. Për shumë qytetarë, kjo listë ngjall kujtime të errëta nga koha e Sigurimit të Shtetit gjatë regjimit të Enver Hoxhës. Ky regjistër, i administruar nga Policia e Shtetit, mund të sjellë pasoja të rënda, përfshirë ndalimin e udhëtimit jashtë vendit nga Policia Kufitare në rastet e kontrolleve të detajuara.