Kriza globale e Microsoft: Çfarë shkoi keq me serverët dhe a janë të rrezikuara të dhënat e përdoruesve?

Një defekt teknik në infrastrukturën e serverëve të gigantit teknologjik Microsoft ka paralizuar qasjen e miliona përdoruesve në platformat kyçe si Outlook, Teams dhe mjete të tjera të punës së përditshme, duke shkaktuar ndërprerje që zgjasin prej më shumë se 24 orësh dhe që kanë prekur 74 shtete e territore në mbarë botën. Kjo situatë alarmante nisi gjatë orëve të pasdites të së enjtes sipas kohës evropiane dhe vijon të mbetet pjesërisht e pazgjidhur. Ndonëse drejtuesit e Microsoft kanë hedhur poshtë çdo mundësi të një sulmi kibernetik, ata ende nuk kanë ofruar një shpjegim përfundimtar lidhur me shkakun rrënjësor të kësaj avarie masive. Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, problemet u shfaqën fillimisht mbrëmjen e së enjtes duke bllokuar shërbimet Outlook, Teams dhe Copilot, ndërsa situata ka ardhur duke u përkeqësuar me kalimin e orëve. Interventet dhe përpjekjet e kompanisë për të rregulluar defektin nuk kanë dhënë frutin e pritur. Serverët e rikthyer në punë gjatë natës u bllokuan sërish sapo trafiku u dydynd drejt tyre, ndërsa vetë kompania pranoi publikisht se ndryshimet e ndërmarra nuk po ecnin sipas parashikimeve, duke raportuar vetëm “sukses të vogël” deri mëngjesin e së premtes. Sipas të dhënave nga platforma e njohur e monitorimit Downdetector, janë regjistruar afro 140,000 sinjalizime vetëm për probleme me Outlook, shifra këto që pasqyrojnë vetëm përdoruesit që kanë raportuar vetë në faqe dhe jo totalin e të prekurve. Përveç platformave fillestare, lista e shërbimeve jashtë funksionit është zgjeruar duke përfshirë SharePoint Online për ndarjen e dokumenteve, mjetin e sigurisë Defender XDR, si dhe aplikacionet e menaxhimit të detyrave Planner dhe To Do. Ndërkohë, ndikimi shtrihet edhe te partnerët strategjikë. Kompanitë OpenAI dhe Anthropic kanë raportuar vështirësi në mjetet që ndërlidhin inteligjencën artificiale me mjedisin e Microsoft 365. Eksperti i teknologjisë Paul Spain nga firma konsulente Gorilla Technology, me seli në Zelandën e Re, theksoi se shumë biznese në mbarë botën kanë humbur një ditë të plotë pune. Për sa i përket zanafillës së problemit, Microsoft ka ndryshuar disa herë versionin e shpjegimeve zyrtare. Fillimisht u fajësua “ngarkesa e lartë” në serverë, por më vonë u sqarua se nuk bëhej fjalë për një rritje të numrit të përdoruesve, por për faktin se një numër i madh serverësh ishin bërë papritur të padisponueshëm, duke ia transferuar barrën e punës pajisjeve të mbetura në funksion. Më vonë, fokusi u zhvendos te të ashtuquajturat “kontrolle të automatizuara të shëndetit”, të cilat përdoren për të matur performancën e serverëve. Kompania deklaroi se po testonte një ndryshim konfigurimi për të korrigjuar një ngërç që po çonte në dështimin e padrejtë të serverëve dhe largimin e tyre nga rrjeti. Nga ana e tij, Mahmoud Elkhodr, pedagog i lartë i teknologjisë në Universitetin CQ në Australi, shpjegoi se këto kontrolle shërbejnë për të izoluar pajisjet me defekt, por nëse vetë sistemi i kontrollit pëson avari, rrezikon të çaktivizojë padrejtësisht serverët e shëndetshëm dhe të mbingarkojë pjesën tjetër të rrjetit, ndonëse ky mbetet vetëm një konkluzion i nxjerrë nga përditësimet publike të korporatës. Në lidhje me sigurinë, drejtuesit e lartë të Microsoft, përfshirë nënkryetarin ekzekutiv Charles Lamanna, kanë konfirmuar se nuk ekziston asnjë provë për aktivitet keqdashës apo ndonjë sulm kibernetik ndaj infrastrukturës së tyre.