A po sjell rritja ekonomike e qeverisë mirëqenie reale apo mbetet vetëm statistikë në letër?

Miratimi i buxhetit të Kosovës për vitin 2027 prej 4.27 miliardë eurosh përbën një nga mjetet kryesore për përcaktimin e drejtimeve ekonomike dhe zhvillimore të shtetit. Teksa ekzekutivi i udhëhequr nga Lëvizja Vetëvendosje (LVV) i paraqet treguesit makroekonomikë dhe zgjerimin e ekonomisë si dëshmi të qarta të triumfit qeverisës, debati publik po fokusohet gjithnjë e më shumë te ndikimi i vërtetë i këtyre shifrave në jetën e përditshme të qytetarëve. Megjithatë, përtej kufijve buxhetorë dhe përqindjeve të Produktit të Brendshëm Bruto (PBB), mbetet thelbësore të kuptohet se sa po reflektohet ky përparim në standard më të lartë jetese, fuqi më të madhe blerëse, hapje të vendeve të reja të punës dhe stimulim të prodhimit vendor. Ekspertët e fushës theksojnë se zgjerimi ekonomik nuk mund të merret si parametri i vetëm për të matur suksesin e një kabineti qeveritar, pasi shifrat nuk garantojnë domosdoshmërisht drejtësi në shpërndarjen e pasurisë. Analisti politik dhe ekonomik, Nehat Hyseni, vlerëson se ekonomia e vendit kërkon një vështrim gjithëpërfshirës të treguesve, ku përfshihen inflacioni, pagat reale, shkalla e punësimit, varësia nga importet, fuqizimi i prodhuesve vendorë dhe vala e emigrimit. Sipas tij, megjithëse lëvizjet pozitive në aktivitetin ekonomik dhe ngritja e pagave janë hapa të mirëpritur, ato nuk mjaftojnë për të garantuar se çdo qytetar po përfiton realisht. Hyseni vëren se në diskursin e deritanishëm politik, rritja e PBB-së është shndërruar në armën kryesore retorike të LVV-së për të provuar suksesin e mandatit të saj. Megjithatë, ai e cilëson këtë qasje si të mangët, duke kujtuar se PBB-ja mat vlerën e përgjithshme të mallrave dhe shërbimeve, por hesht për mënyrën se si ndahet kjo pasuri dhe se kush janë përfituesit e vërtetë. “Ekonomia nuk mund të vlerësohet vetëm përmes përqindjeve të rritjes së PBB-së. Kjo do të ishte një qasje tepër e ngushtë. PBB-ja mat vlerën e përgjithshme të prodhimit ekonomik, por nuk tregon se si shpërndahet kjo pasuri, kush përfiton prej saj dhe sa përmirësohet jeta e qytetarëve”, shprehet Hyseni. Eksperti sqaron se ky qëndrim nuk përbën thjesht një kundërshti politike ndaj pushtetit aktual, por përfaqëson një standard objektiv për të matur efikasitetin e çdo qeverie, pavarësisht ngjyrave të saj politike apo ideologjike. Ai argumenton se një qeveri nuk mund ta quajë prodhimin kombëtar si arritje absolute për sa kohë qytetarët vazhdojnë të lëngojnë nga kostoja e papërballueshme e jetesës, sfidat në mbulimin e shpenzimeve familjare, pasiguria në tregun e punës dhe mungesa e një vizioni të qartë për të ardhmen. “Në fund të fundit, ekonomia nuk ekziston për t’i shërbyer statistikave, por statistikat duhet t’i shërbejnë kuptimit dhe përmirësimit të jetës së njerëzve”, thekson ai. Duke analizuar shifrat makroekonomike, Hyseni sjell në vëmendje të dhënat e Fondit Monetar Ndërkombëtar, të dëshmojnë një ngadalësim të ritmit të rritjes reale në Kosovë, nga 4.6 për qind sa ishte në vitin 2024, në rreth 3.6 për qind për vitin 2025, ndërsa parashikimet flisnin për rreth 3.3 për qind gjatë vitit 2026. Ai prek gjithashtu rritjen nominale të PBB-së nga 9.68 miliardë euro në vitin 2024 në 10.35 miliardë euro më 2025, duke ritheksuar se këto shifra pasqyrojnë zhvillim të aktivitetit, por lënë hapësirë për të hetuar cilësinë dhe burimet reale të këtij zgjerimi.