Drama e ulqinakut në Nju Jork: Vëllai nuk ndihmoi për operacionin e babait, udhëtimi i fshehtë përballë realitetit të hidhur

Për një çerek shekulli, Ramizi e kishte parë të vëllanë si historinë e suksesit të familjes: fati i lotarisë amerikane, dritat e Manhatanit, makinat luksoze dhe imazhet e shkëlqyera nga lokalet e njohura. Mirëpo, kur babai u prek nga një sëmundje e rëndë dhe Gëzimi refuzoi të kontribuonte qoftë edhe me një cent për ndërhyrjen kirurgjikale, Ramizi i preu përfundimisht urat e komunikimit me të. Disa muaj më vonë, ai fluturoi drejt Nju Jorkut me një qëllim të vetëm: ta shihte në sy dhe ta ballafaqonte në vendin e tij të punës, ku gjeti një pamje krejtësisht ndryshe nga ajo që kishte imagjinuar. Autor i kësaj dëshmie është Ramizi, 52 vjeç, i rritur në qytetin bregdetar të Ulqinit, mes mureve të kalasë antike dhe kaltërsisë së detit. I ati, Rexhepi, kishte kaluar dy dekada duke shitur peshk në tregun lokal. Ndërkohë, vetë Ramizi menaxhonte një restorant modest buzë lumit Buna, me vetëm tetë tavolina, ndërsa deri në atë vit zotëronte edhe një varkë peshkimi. Sezonet e verës i kushtoheshin vizitorëve të huaj, kurse muajt e dimrit shërbenin thjesht për mbijetesë ekonomike. Vëllai i tij, Gëzimi, ishte gjashtë vite më i vogël në moshë. Në vitin 2001, si shumë të rinj ulqinakë të asaj kohe, ai provoi fatin në lotarinë amerikane dhe u shpall fitues. Në atë pranverë, e gjithë lagjja ishte mbledhur për ta përcjellë deri te autobusi që nisej drejt Podgoricës. Nëna nuk i mbajti dot lotët, ndërsa babai kishte ruajtur qetësinë, duke thënë se Gëzimi nuk do t'i turpëronte. Dhe të paktën kështu dukej në dukje të parë. Postimet dhe fotografitë që vinin ngatej oqeanit tregonin një jetë përrallore: në Times Square i veshur me pallto të zezë elegante, në restorante ekskluzive me pjata të mbushura me biftekë, në stadiumin e njohur të Yankees-ve, si dhe pranë automjeteve që në Ulqinin e atëhershëm shiheshin vetëm nga turistët gjermanë. Në profilin e tij social, ai e prezantonte veten si menaxher në një restorant prestigjioz në Manhatan. Në çdo bisedë kafeje, i ati mburrej me krenari: "Gëzimi im, atje në Amerikë…" Gjatë gjithë këtyre njëzet e pesë viteve, Gëzimi ishte kthyer në vendlindje vetëm tri herë. Sa herë vinte, ai mbulonte faturat e kafenesë për të gjithë të pranishmit, i dhuronte të atit orë dore, nënës i sillte parfume të shtrenjta, kurse fëmijëve të Ramizit u blinte atlete të markave të njohur. Arsyetimi i tij ishte se pushimet në Shtetet e Bashkuara ishin të shkurtra dhe se menaxherët atje nuk gëzonin të njëjtat të drejta pushimi si në Evropë. Ramizi pranon hapur se kishte ndjerë zili. Në netët e gjata të dimrit, kur numëronte të ardhurat dhe ato nuk dilnin për të mbuluar detyrimet tatimore të restorantit, mendja i fluturonte te fotografitë e të vëllait. Ndjenja se kishte mbetur në vend, krahasuar me hapat e mëdhenj të vëllait, e shoqëronte vazhdimisht. Në muajin janar të këtij viti, gjendja shëndetësore e babait u përkeqësua papritur për shkak të një problemi në zemër. Specialistët në Podgoricë rekomanduan operacion urgjent, por lista e pritjes ishte jashtëzakonisht e gjatë. Një spital privat në Tiranë ofroi zgjidhjen e menjëhershme, por me koston prej tetë mijë eurosh. Ramizi kishte mbledhur vetëm dy mijë euro, ndërsa dy mijë të tjera i siguroi borxh nga kunati. I ndodhur në ngushtësi, ai i drejtoi një mesazh Gëzimit: "Vëlla, babait i duhet operacion. Na duhen edhe katër mijë. Mund t'i sigurofsh?" Përgjigjja erdhi pas dy ditësh pritjeje: "Tani nuk mundem, vëlla. Më fal. Do të shoh më vonë." Atë mbrëmje, duke parë sërish profilin e tij, shikimi i ngeci te fotografia e publikuar vetëm dy javë më parë: Gëzimi, i veshur me një xhaketë të zezë, i mbështetur pas një automjeti të bardhë luksoz Mercedes, para një restoranti të ndriçuar. Në atë moment zhgënjimi, ai i shkroi fjalë të rënda që nuk ia kishte thënë kurrë më parë – se për të babai vlente më pak se një makinë, se kishte harruar rrënjët e tij për shkak të amerikanizimit dhe se lidhja mes tyre kishte marrë fund. Për të mbuluar shpenzimet, Ramizi detyrohej të shiste varkën e tij të peshkimit. Me ato fonde dhe ndihmën e borxheve, babai u operua me sukses në Tiranë gjatë muajit shkurt. Kur i ati pyeste herë pas here për Gëzimin, përgjigjja ishte se ai ishte i ngarkuar me punë. Ndërkohë, në komunitet, lajmi për sjelljen e vëllait kishte marrë dhenë. Në muajin maj, një nga anëtarët e familjes martohej në Bronks, ku komuniteti ulqinak kishte dekada që jetonte. Ftesa kishte mbërritur për të gjithë. Për habinë e tij, pas aplikimit dhe intervistës në ambasadën amerikane në Podgoricë, Ramizit iu dha vizat. Ai vendosi të udhëtonte jo për shkak të dasmës, por për t'i dalë përballë Gëzimit. Në ceremoninë martesore, Gëzimi nuk u paraqit fizikisht. Ai kishte dërguar vetëm një zarf me të holla për dhëndrin dhe një njoftim se kishte turn pune. "Po, sigurisht, turn pune për një menaxher," mendoi me ironi Ramizi. Adresën e saktë të lokalit e kishte siguruar nga imazhet e postuara më parë. Të nesërmen në mbrëmje, ende i veshur me kostumin e ceremonisë familjare, ai mori transportin nëntokësor për t'u drejtuar drejt zemrës së Manhatanit, ku e pristeballafaqimi i vërtetë me të vërtetën e vëllait të tij.