Dita Botërore e Zemrës: Apeli global për të mbrojtur organin jetik nga kërcënimet vdekjeprurëse

Çdo vit, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) në bashkëpunim me Federatën Botërore të Zemrës organizojnë Ditën Botërore të Zemrës, një datë e shënuar që synon ndërgjegjësimin mbarëbotëror mbi shëndetin kardiovaskular. Kjo ditë, e cila shënohet çdo 29 shtator, ka për qëllim kryesor edukimin e popullatës mbi sëmundjet kardiovaskulare (SKV), të cilat aktualisht qëndrojnë në krye të listës së shkaktarëve të vdekjeve në shkallë globale. Krahas informacionit, fokusi kryesor mbetet promovimi i masave parandaluese që mund të reduktojnë ndjeshëm rreziqet shëndetësore. Në aspektin mjekësor, këto sëmundje klasifikohen në tri grupe të mëdha për të lehtësuar qasjen diagnostikuese: ato që prekin drejtpërdrejt zemrën, ato që ndikojnë në tru dhe ato që lidhen me sistemin periferik të qarkullimit të gjakut. Të gjitha këto mund të çojnë në pasoja fatale, siç janë goditjet në zemër apo ato në tru. Statistikat e publikuara nga OBSH janë alarmante. SKV-të janë shkaktari numër një i vdekshmërisë në botë. Në vitin 2012, rreth 17.5 milionë njerëz humbën jetën si pasojë e këtyre sëmundjeve, shifër kjo që përbën 31% të totalit të vdekjeve globale. Prej tyre, 7.4 milionë vdekje ishin rezultat i sëmundjeve koronare, ndërsa 6.7 milionë të tjera ndodhën si pasojë e goditjeve në tru. Parashikimet janë edhe më të zymta, pasi deri në vitin 2030, pritet që numri i viktimave të arrijë në 23 milionë në vit, ku mbi 75% e rasteve do të regjistrohen në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme. Shfaqja e këtyre sëmundjeve është rrjedhojë e një ndërthurjeje faktorësh social-biologjikë dhe mënyrës së jetesës. Presioni i lartë i gjakut, kolesteroli, diabeti dhe obeziteti, të kombinuara me zakone të dëmshme si duhanpirja, dieta e pabalancuar, pasiviteti fizik dhe konsumi i tepruar i alkoolit, rrisin ndjeshëm mundësinë e problemeve koronare ose cerebrovaskulare. Duke analizuar shkaqet e vdekjeve, presioni i lartë i gjakut mban vendin e parë me 13% të vdekjeve globale, i ndjekur nga duhanpirja (9%), nivelet e larta të sheqerit në gjak (6%), mungesa e aktivitetit fizik (6%) dhe mbipesha (5%). Megjithatë, ekspertët e shëndetësisë theksojnë se shumica e këtyre sëmundjeve janë plotësisht të parandalueshme, duke ofruar shpresë për shmangien e vdekjeve të parakohshme. Është e rëndësishme të theksohet se rreziku kardiovaskular mund të ketë rrënjë që në periudhën prenatale. Studimet tregojnë se pesha e ulët në lindje ndërlidhet me një predispozitë më të lartë për hipertension, diabet dhe sëmundje të zemrës gjatë jetës adulte, duke konfirmuar se kujdesi për shëndetin e zemrës duhet të jetë një përkushtim që zgjat gjatë gjithë jetës.