A duhet t'i ndërroni gomat pas 5 viteve? E vërteta pas këtij miti automobilistik

Në botën e automjeteve qarkullon prej kohësh një besim i rrënjosur se gomat duhet patjetër të ndërrohen sapo të mbushin pesë vite, madje edhe në rastet kur automjeti nuk përdoret shpesh dhe kilometrazhi është i ulët. Megjithatë, kjo e ashtuquajtur “rregull e pesë viteve” i ka rrënjët dekada më parë. Duke marrë parasysh zhvillimin e hovshëm të teknologjisë, shtrohet pyetja nëse gomat e sotme kanë një jetëgjatësi më të madhe në raport me të kaluarën. Përgjigjja e shkurtër është se, pavarësisht se ky udhëzim mund të gjejë zbatim në pjesën më të madhe të rasteve, vetë prodhuesit tregohen të rezervuar në vendosjen e një afati kaq të rreptë si kufi absolut. Në praktikë, ekzistojnë situata kur gomat mund të shfrytëzohen pa probleme për gjashtë, shtatë apo edhe më shumë vite. Ndonëse është e mundur një gjë e tillë, specialistët rekomandojnë që sapo gomat të kalojnë pragun pesëvjeçar, ato të vihen nën një vëzhgim të rreptë dhe të vazhdueshëm. Një vëmendje e veçantë duhet t'i kushtohet procesit të blerjes së tyre. Fakti që një set gomash sapo është montuar në veturë, nuk nënkupton domosdoshmërisht se ato janë prodhuar rishtazi. Kur jeni në kërkim të gomave të reja për makinën tuaj, është thelbësore të përzgjidhni ato që njihen si “të freskëta”, pra që kanë datën më të afërt të prodhimit. Për shembull, nëse blerja kryhet në vitin 2026, preferohet që gomat të jenë prodhuar brenda tremujorit të fundit, konkretisht nga korriku deri në shtator. Edhe prodhimet e muajve mars apo prill të po atij viti mbeten plotësisht të pranueshme. Në krahun tjetër, nëse zgjidhni goma të prodhuara, për shembull, në fund të vitit 2025, ju keni humbur tashmë një vit nga cikli i tyre jetësor pa i përdorur ende në rrugë. Shpeshherë, pikërisht këto janë produktet që shitësit përpiqen t'i promovojnë me ngulm për të liruar magazinat e tyre. Nuk është domosdoshmërisht gabim blerja e një gome të tillë, por në rrethana të tilla duhet të kërkoni patjetër një zbritje të çmimit nga shitësi. Pse gomat vjetrohen edhe kur nuk përdoren? Arsyeja pse gomat e vjetra përbëjnë shqetësim lidhet me vetë natyrën e materialit, i cili humbet vetitë e tij me kalimin e kohës. Ky proces rrit ndjeshëm rrezikun e çarjeve ose të shpërthimeve të papritura gjatë drejtimit të mjetit. Me kalimin e viteve, në trupin e gomës mund të shfaqen dëmtime mikroskopike që me kohën shndërrohen në çarje të dukshme për syrin e njeriut. Nëse vëreni të tilla thyerje në faqet anësore të gomave, zëvendësimi i tyre bëhet i domosdoshëm, pasi dështimi i strukturës është vetëm çështje kohe. Një tjetër element katalizator i plakjes së gomave është qarkullimi me presion të papërshtatshëm. Gomat e pafryera sa duhet nxehen ndjeshëm gjatë fërkimit me asfaltin. Po ashtu, faktorë të tjerë përshpejtues përfshijnë ekspozimin ndaj ozonit, rrezeve UV dhe mjediseve me prani kripe. Ky rrezik nuk u kanoset vetëm banorëve pranë zonave bregdetare, por edhe atyre që jetojnë në rajone ku rrugët trajtohen me kripë gjatë stinës së dimrit për shkrirjen e akullit. Si udhëzojnë prodhuesit e gomave? Ka marka prodhuese që këshillojnë një kontroll profesional të gomave të paktën një herë në vit, pasi ato të kenë kapërcyer moshën pesëvjeçare. Në fakt, shumica e prodhuesve e kategorizojnë periudhën mes gjashtë dhe tetë viteve si një fazë të rrezikut të shtuar, periudhë gjatë së cilës gomat duhet t'enënshtrohen kontrollit të paktën dy herë në vit. Ndërkohë, rekomandimi i tyre bëhet shumë i prerë për ndryshimin e gomave kur ato arrijnë moshën nga tetë deri në dhjetë vjeç, ndërsa zëvendësimi shndërrohet në një detyrim absolut sapo ato mbushin plot dhjetë vite. Në çfarë fokusohen inspektorët profesionistë gjatë kontrollit? Fillimisht, ekspertët kontrollojnë me kujdes faqet anësore për të diktuar çfarëdo lloj çarjeje, pasi kjo është zona më e ndjeshme që mban peshën kryesore të automjetit. Më pas, ata kalojnë në shqyrtimin e pjesës së sipërme dhe të gjithë sipërfaqes së kontaktit me rrugën, duke vlerësuar gjendjen për dëmtime ose plasaritje të mundshme.