Bunkerët sekretë të Iranit: Sfida e re strategjike për Uashingtonin dhe Tel Avivin

Pohimet e fundit nga Garda Revolucionare Islamike e Iranit lidhur me funksionimin e të ashtuquajturave “qytete nëntokësore të raketave” dëshmojnë qartë se autoritetet në Teheran po përpiqen të maksimizojnë qëndrueshmërinë e tyre ushtarake dhe të garantojnë kapacitete kundërgoditjeje në skenarin e një lufte afatgjatë. Sipas deklaratave të zëdhënësit të kësaj force, gjeneral brigade Hossein Mohebi, Irani ka transferuar një segment të rëndësishëm të prodhimit të armëve në komplekse të nëndheshme, me synimin e vetëm që linjat e furnizimit të mos paralizohen nga sulmet e mundshme ajrore. Ai gjithashtu la të kuptohej se Teherani mund të zbulojë së shpejti një armatim të ri, i cili sipas tij do të tronditë opinionin global. Nga këndvështrimi i doktrinës ushtarake, kjo lëvizje nuk përbën ndonjë risi të papritur. Për vite me radhë, Irani ka derdhur fonde të konsiderueshme në ndërtimin e tuneleve të blinduara, depove nëntokësore dhe strukturave mbrojtëse për prodhimin e municioneve. Thelbi i kësaj qasjeje është shpërndarja gjeografike e aseteve, në mënyrë që asgjësimi i disa pikave kyçe të mos shkaktojë rënien e të gjithë arsenalit raketor. Megjithatë, këto mega-strehime nuk janë të pamposhtura. Ato varen në mënyrë kritike nga energjia elektrike, rrjetet logjistike, dërgesat e lëndëve të para, sistemet e komunikimit dhe infrastruktura mbështetëse. Çdo goditje ndaj këtyre hallkave jetike mund të kufizojë në masë të madhe efikasitetin e tyre luftarak. Një tjetër komponent kyç mbetet ndërthurja e raketave balistike, mjeteve ajrore pa pilot dhe luftës elektronike, të cilat formojnë boshtin e doktrinës iraniane të luftës asimetrike. Qëllimi i Teheranit është të detyrojë palën kundërshtare të shpenzojë rezerva kolosale të municioneve mbrojtëse për të asgjësuar pajisje sulmuese me kosto dukshëm më të ulët. Në këtë kuadër, pretendimet iraniane se mbrojtja e avancuar amerikane përmes sistemeve THAAD dhe Patriot është bërë e papërdorshme duhen marrë me rezervë. Asnjë mburojë ajrore nuk ofron siguri absolute, por depërtimi i një numri të caktuar raketash nuk do të thotë domosdoshmërisht dështim total i sistemit. Suksesi varet ngushtë nga dendësia e objektivave, shkalla e sulmit, sasia e interceptorëve dhe sinkronizimi i mbrojtjes. Sa i përket armës së paralajmëruar nga liderët ushtarakë iranianë, ajo mund të lidhet me risi në fushën e raketave, dronëve autonomë apo pajisjeve të luftës elektronike. Megjithatë, aktualisht nuk ka të dhëna të verifikuara nga burime të pavarura që vërtetojnë ekzistencën e një sistemi revolucionar me fuqi të jashtëzakonshme. Këto mesazhe mund të kenë gjithashtu funksion parandalues dhe ndikim psikologjik mbi kundërshtarët. Analiza strategjike tregon se Irani po bëhet gati jo thjesht për një reagim të kufizuar, por për mundësinë e një ballafaqimi të zgjatur. Për këtë arsye, ai po kërkon të ruajë kapacitetet e prodhimit, magazinimit dhe shpërndarjes së armëve edhe pasi t'i jetë nënshtruar bombardimeve ajrore. Në krahun tjetër, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli gëzojnë një epërsi të theksuar në fushën e aviacionit luftarak, rrjeteve të inteligjencës, vëzhgimit satelitor dhe teknologjisë së sulmeve kirurgjikale. Përplasja mes këtyre dy filozofive ushtarake mund ta shndërrojë çdo krizë të re në një konflikt tejet të ndërlikuar me pasoja të rënda përtej kufijve rajonalë. Kërcënimi nuk kufizohet vetëm në sferën ushtarake. Një përshkallëzim i situatës mund të rrezikojë drejtpërdrejt Ngushticën e Hormuzit, rrjedhën globale të energjisë dhe ekuilibrin ekonomik botëror. Përfundimisht, qytetet nëntokësore të raketave përfaqësojnë një shtyllë të rëndësishme të strategjisë iraniane për mbijetesë, por ato nuk përbëjnë garanci për paprekshmëri apo triumf ushtarak. Fuqia e vërtetë e një kombi nuk llogaritet thjesht nga sasia e armëve që zotëron, por nga aftësia për të mbrojtur ekonominë, industrinë, logjistikën dhe komandën gjatë kohës së luftës.