Hapi historik drejt BE-së: Çfarë përfitojnë qytetarët dhe bizneset nga aplikimi i Kosovës në SEPA?

Kosova ka ndërmarrë një hap kyç drejt integrimit financiar me Bashkimin Evropian, duke aplikuar zyrtarisht për t'u bërë pjesë e Zonës së Vetme të Pagesave në Euro (SEPA). Ky zhvillim pritet t'u sigurojë qytetarëve dhe sipërmarrjeve vendase kursime të konsiderueshme financiare gjatë kryerjes së transfereve monetare. SEPA funksionon si një nismë e rëndësishme e Bashkimit Evropian që u garanton individëve dhe kompanive mundësinë për të realizuar transaksione në euro me shpejtësi, siguri të plotë dhe tarifa të njëjta në të gjitha shtetet anëtare. Banka Qendrore e Kosovës ka bërë të ditur se ky aplikim, i dorëzuar në mbrëmjen e 6 nëntorit, paraqet një gur kilometrik drejt afrimit ekonomik dhe financiar me bllokun evropian, ku vendi ynë synon anëtarësimin e plotë në të ardhmen. Llogaritjet e BQK-së tregojnë se integrimi i Kosovës në hapësirën gjeografike të SEPA-s do t'i kursejë ekonomisë sonë, përfshirë qytetarët dhe bizneset, afërsisht 55 milionë euro çdo vit. Ekspertët e ekonomisë kanë theksuar më parë se anëtarësimi në këtë mekanizëm do të ketë efekte tejet pozitive për të gjithë akterët e tregut. “Qytetarët që pranojnë remitenca apo transfere të tjera do t’u nënshtrohen tarifave shumë më të lira. Transferet hyrëse dhe dalëse do të jenë më të shpejta, më të sigurta dhe më të lehta për t’u realizuar”, ka shpjeguar njohësi i fushës financiare, Nexhat Miftari. Statistikat tregojnë se diaspora kosovare vazhdon të dërgojë ndihma financiare për familjet e tyre në atdhe, me vlerën totale të remitencave që kalon shifrën e 1 miliard eurove në vit. Për shkak të tarifave të larta aktuale, shumë bashkatdhetarë që punojnë, si për shembull në Gjermani, detyrohen t'i dërgojnë paratë për familjarët e tyre në Kosovë ekskluzivisht përmes agjencive të transferimit të fondeve, duke shmangur bankat tradicionale. Komisionet bankare ndryshojnë në varësi të vlerës, valutës dhe statusit të klientit si individ ose biznes. Të dhënat dëshmojnë se shpenzimet minimale për transaksionet ndërkombëtare kanë lëvizur nga 15 deri në mbi 500 euro, varësisht nga shuma dhe lloji i shërbimit. Mundësia e anëtarësimit të Kosovës në SEPA premton ulje drastike si të kostove, ashtu edhe të kohëzgjatjes së transfereve. Një shembull konkret të këtyre ndryshimeve e ka paraqitur kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, pas pranimit të vendit të tij në këtë zonë gjatë vitit të kaluar. Sipas tij, komisionet për dërgimin e parave rrodhën në vetëm 1 deri në 3 euro për shuma 100-500 euro, ndërkohë që më parë përfituesit humbnin deri në 10 për qind të vlerës për shkak të mbajtjeve bankare. “Standardet e harmonizuara në të gjitha vendet e SEPA-s kanë eliminuar dallimet mes pagesave brenda vendit dhe atyre ndërkufitare. Kjo ka ndihmuar në rritjen e efikasitetit dhe konkurrueshmërisë së ekonomisë evropiane”, vlerësohet në ueb-faqen zyrtare të Bankës Qendrore Evropiane lidhur me këtë nismë. Tashmë, kërkesa e Kosovës do t'i nënshtrohet vlerësimit teknik për përputhshmërinë e legjislacionit vendor me kriteret e SEPA-s. BQK-ja ka bërë të ditur se pas një vendimi pozitiv, do të hapet rruga që institucionet financiare vendase të bëhen pjesë e skemave përkatëse të pagesave. Procesi i aplikimit nisi zyrtarisht në tetor të vitit 2024, periudhë kur u dorëzua paraaplikimi që i hapi dritën jeshile konsultimeve dhe vlerësimeve paraprake me strukturat evropiane. “Që nga ajo periudhë, BQK-ja ka vazhduar punën për adresimin e kërkesave, përgatitjen e dokumentacionit dhe përmbushjen e kushteve ligjore, rregullative dhe teknike”, ka konfirmuar Banka Qendrore përmes një njoftimi zyrtar.