Kërcënimi i ashpër i Trump ndaj Iranit: Mund të më duhet ta shkatërroj pjesën e mbetur, do ta kuptoni shpejt

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka lënë të kuptohet se Teherani mund të përballet me valë të reja sulmesh shkatërruese, duke paralajmëruar hapur se mund të marrë vendimin për të zhdukur atë që ka mbetur nga ky shtet. Këto deklarata vijnë në një kohë kur autoritetet iraniane kanë paraqitur nëpërmjet ndërmjetësimit të Katarit një plan për çështjen bërthamore, i cili megjithatë kushtëzohet nga plotësimi paraprak i shtatë kërkesave të tyre. Duke folur para gazetarëve të enjten brenda Zyrës Ovale në Shtëpinë e Bardhë, kreu i Shtëpisë së Bardhë u shpreh se do të dëshironte ta shmangte një skenar të tillë shkatërrimi të plotë, por pranoi se një gjë e tillë mund të bëhet e pashmangshme. “Do ta merrni vesh shumë shpejt,” u tha ai përfaqësuesve të mediave. Më tej, Trump theksoi se administrata amerikane ndodhet përballë një momenti vendimtar për të përcaktuar nëse do të ndërmarrë hapa të mëtejshëm, me synimin që ky konflikt të mbyllet njëherë e përgjithmonë. Sipas vlerësimeve të tij, Iranit do t'i duhen plot 25 vjet për t'u rimëkëmbur nga pasojat e operacioneve ushtarake të ndërmarra nga koalicioni SHBA-Izrael, i cili nisi më 28 shkurt dhe ende nuk është formalizuar përmes një marrëveshjeje paqeje. I pyetur mbi njoftimet se Irani ka përcjellë oferta për të ardhmen e programit të tij atomik, lideri amerikan dha një përgjigje prerëse: “Ata nuk ndërmarrin asnjë hap pa miratimin tonë.” Ai ka ritheksuar vazhdimisht se Uashingtoni nuk do të lejojë kurrsesi që ky shtet të sigurojë armatim bërthamor. Nga ana tjetër, një zyrtar i lartë i qeverisë iraniane, i cili preferoi të ruajë anonimatin, konfirmoi për agjencinë e lajmeve Reuters se projekti i marrëveshjes i është dorëzuar palës amerikane përmes zyrtarëve të Katarit dhe se po shqyrtohet aktualisht. Megjithatë, ai sqaroi se diskutimet do të hapen vetëm pasi Uashingtoni të pranojë shtatë kushtet e parashtruara nga Teherani. Një qëndrim të ngjashëm mbajti edhe zyrtari i lartë i sigurisë iraniane, Mohsen Rezaei, gjatë një vizite zyrtare në Rusi. Ai u shpreh prerë se diplomacia kërkon përmbushjen e shtatë kushteve nga ana e amerikanëve, duke paralajmëruar se në të kundërt, Ngushtica e Hormuzit do të mbetet e mbyllur dhe nuk do të ketë negociata. Ndër kushtet kryesore të ngritura nga pala iraniane përfshihen heqja e sanksioneve ekonomike nga SHBA-ja, zhbllokimi i fondeve iraniane të ngriura në llogari jashtë shtetit, pagesa e dëmshpërblimeve të luftës, si dhe ndërprerja e bllokadës detare. Ndërkohë, Uashingtoni këmbëngul që kontrolli i programit bërthamor të jetë pjesë përbërëse e çdo tavoline bisedimesh që në momentin e parë. Katari vazhdon të luajë një rol kyç si ndërmjetës, duke lehtësuar komunikimin dhe dërgimin e dokumenteve mes dy vendeve. Zëdhënësi i diplomacisë katariane, Majed al-Ansari, bëri të ditur gjatë kësaj jave se dialogu mbetet i hapur dhe se të dyja palët janë të angazhuara në këtë proces. Gjatë kësaj periudhe, Trump konfirmoi gjithashtu sulmet e ushtrisë amerikane ndaj një ishulli iranian në afërsi të ngushticës. Nga ana praktike, Irani ka bllokuar lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, arterie jetike e transportit global të naftës dhe gazit, që në javët e para të shpërthimit të luftimeve. Si kundërpërgjigje, SHBA-ja riaktivizoi në korrik bllokadën detare pranë porteve jugore iraniane. Sipas të dhënave nga Organizata Ndërkombëtare Detare dhe agjencia britanike e sigurisë detare UKMTO, mbi 120 anije tregtare janë goditur në rajon që nga fillimi i konfliktit, me muajin tetor që shënoi periudhën më kritike. Në një zhvillim tjetër, nënkryetari i Komisionit për Siguri Kombëtare dhe Politikë të Jashtme në parlamentin iranian, Amir Hayat Moqaddam, njoftoi se mjetet lundruese nga India, Kina, Iraku dhe Katari do të lejohen të lundrojnë lirshëm nëpër ngushticë. Ky hap është interpretuar nga analistët si një strategji e Teheranit për të anashkaluar bllokadën amerikane dhe për të arkëtuar të ardhura nga tarifat, ndërsa mbetet e paqartë nëse Uashingtoni do ta lejojë një gjë të tillë. Kriza u thellua më tej kur Gardianët e Revolucionit Islamik (IRGC) njoftuan të enjten se kanë rrëzuar dy dronë amerikanë të zbulimit të modelit MQM-170 mbi hapësirën e tyre.